IMF, Türkiye'nin mali şeffaflığı için ne dedi?
- Ne açıklandı? IMF'nin Türkiye için Mali Şeffaflık Değerlendirmesi güncellemesi.
- Sonuç: Türkiye son 10 yılda mali şeffaflıkta önemli gelişme kaydetti.
- Sıralama: Değerlendirilen yaklaşık 40 ülke arasında en üst grupta.
- Aynı gruptakiler: Birleşik Krallık, Finlandiya, İrlanda, Avusturya, Portekiz.
- Öne çıkan reformlar: Mali istatistikler, performans esaslı program bütçe, uluslararası kamu muhasebe standartları.
- Önceki değerlendirme: 2017'de Türkiye 36 ilkenin 29'unda en az temel düzeyi karşılıyordu.
- Eksik görülenler: TOKİ ve Türkiye Varlık Fonu gibi büyük kamu kuruluşlarının mali şeffaflığı ve mali risk yönetimi.
IMF ne dedi?
IMF'nin Türkiye'ye ilişkin Mali Şeffaflık Değerlendirmesi güncellemesinde, Türkiye'nin son on yılda mali şeffaflık uygulamalarında belirgin ilerleme kaydettiği belirtildi. Değerlendirme; mali istatistikleri, bütçe yönetimini, mali risklerin açıklanmasını ve kamu kurumlarının hesap verebilirliğini kapsıyor. IMF, bu dönüşümü 20 yılı aşkın süredir devam eden kurumsal değişimin bir sonucu olarak değerlendirdi.
Hangi reformlar öne çıktı?
Raporda ilerlemenin başlıca nedenleri olarak üç alan gösterildi:
- Mali istatistikler: Kamu maliyesine ilişkin istatistiklerin kapsamının genişletilmesi ve düzenli olarak güncellenmesi.
- Program bütçe: Harcamaların programlar ve hedefler üzerinden izlendiği performans esaslı program bütçe sistemine geçiş.
- Muhasebe standartları: Uluslararası kamu sektörü muhasebe standartlarının uygulanması.
2017'den bugüne
IMF, Türkiye için ilk kapsamlı Mali Şeffaflık Değerlendirmesi'ni 2017 yılında yayımlamıştı. O değerlendirmede, IMF'nin Mali Şeffaflık Kuralları'ndaki 36 ilkeden Türkiye'nin 10'unu temel, 13'ünü iyi ve 6'sını ileri düzeyde karşıladığı tespit edilmişti. Mali şeffaflığın en güçlü olduğu alan mali raporlama olarak öne çıkmıştı. Yeni güncelleme, aradan geçen sürede bu alanlarda ilerleme kaydedildiğini ortaya koyuyor.
Mali şeffaflık neden önemli?
Mali şeffaflık, devletin gelir, gider, borç ve risklerinin kamuoyuna ne kadar açık, zamanında ve güvenilir biçimde açıklandığını ifade ediyor. Şeffaflık düzeyi yüksek ülkelerde yatırımcılar ve kredi derecelendirme kuruluşları bütçenin durumunu daha kolay değerlendirebiliyor; bu da borçlanma maliyetlerini olumlu etkileyebiliyor. Vatandaşlar ve meclis açısından ise kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığının denetlenmesini kolaylaştırıyor.
IMF'nin önceki notları
IMF, ocak ayında tamamlanan 2025 yılı Madde IV değerlendirmesinde de Hazine garantilerinin yayımlanmasıyla mali risklerin şeffaf biçimde raporlandığını belirtmişti. Aynı raporda kamu-özel iş birliği (KÖİ) ve kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT) çerçevelerinin güncellenmesi gibi yönetişim reformlarının mali yönetimi ve bilgilerin zamanında yayımlanmasını iyileştireceği ifade edilmişti.
Değerlendirme, 2027 bütçe teklifinin TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşüldüğü bir döneme denk geldi. Bütçe teklifinin komisyon görüşmelerinin 27 Kasım'da tamamlanması, teklifin aralık ayında Genel Kurul'a gelmesi bekleniyor.
IMF hangi alanlarda eksik gördü?
Değerlendirme yalnızca olumlu tespitlerden oluşmuyor. Rapora ilişkin haberlere göre IMF, mali raporlama, mali tahminler ve bütçeleme alanlarındaki ilerlemeyi kaydederken mali risk yönetimini Türkiye'nin mali şeffaflıktaki en zorlu başlıklarından biri olarak gösterdi. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) ve Türkiye Varlık Fonu dahil büyük kamu kuruluşlarının mali faaliyetlerinin daha şeffaf raporlanması, geliştirilmesi gereken alanlar arasında sayıldı. Raporda TOKİ'nin mali tablolarının kamuya açık olmadığı da not edildi. Bu kuruluşların bütçe dışında yürüttüğü yatırım ve borçlanmalar, kamunun toplam yükümlülüklerinin tam olarak görülmesini zorlaştıran kalemler arasında yer alıyor.
Şimşek ne dedi?
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, raporun yayımlanmasının ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Türkiye'nin 2015'te Mali Şeffaflık Kodu ilkelerinin yaklaşık yarısında iyi ya da ileri düzeyde uygulama gösterdiğini, bu oranın bugün üçte ikiye yükseldiğini söyledi. Şimşek, mali şeffaflığı artıracak yapısal reformlara devam edeceklerini de belirtti.
Haberleri kaçırmaSon dakika haberleri WhatsApp ve Telegram kanallarımıza anında düşüyor.
WhatsApp kanalını takip etTelegram'dan takip etUygulamayı kur
Fon soruşturmasında son durum: Kaç kişi tutuklandı?
Okumaya devam et →
İlgili Haberler
Ekonomi
Kabine sonrası Erdoğan'dan emekli mesajı: "2027 bütçesinde emeklilerin durumunu iyileştirecek mali imkânları oluşturuyoruz", yasal düzenleme yıl sonuna kadar
Ekonomi
2027 tarım bütçesi açıklandı: Çiftçi desteklerine 235 milyar lira ayrılacak, artış yüzde 40; tarıma toplam kaynak 1 trilyon 305 milyar lira
Ekonomi
Petrol üretimi günlük 139 bin varile çıktı: Yurt dışı sahalarla birlikte toplam 182 bin varil
Rusya
Rus petrolünün vergi fiyatı ekimde bütçe varsayımının yüzde 60 üzerinde: Varil başına ortalama 8.699 ruble
Türkiye
Hazine yardımı 2027: Partilere 9,3 milyar TL, 91 milletvekilli YENİ Parti'ye 1 lira yok
RusyaRusya'da pasaportunu kaybeden Türk ne yapmalı?
2
RusyaRusya'da yabancı öğrencilere yeni denetim mi geliyor?
3
RusyaRusya'da bugün: 19 Kasım'da yabancıları ne ilgilendiriyor?
4
DünyaDünya Yeniden Şekillenirken: Putin–Avrupa gerilimi Türkiye'yi nasıl etkiliyor?
5
TürkiyePOLSAN iddiası ne? Fon dosyasında yeni tartışma