Fon ara ödemeleri bugün başlıyor: Tera fonları İş Bankası'ndan, diğer fonlar Ziraat'ten; kim ne kadar alacak, para hesaba ne zaman geçecek?

Eylül ortasında başlayan fon soruşturmasının ardından işlemleri durdurulan ve olağanüstü tasfiyeye alınan fonlarda yatırımcıların beklediği ara ödeme dönemi bugün başlıyor. 7596 sayılı kanunun 27 Ekim'de Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), aynı gün yayımladığı 76/1903 sayılı kararla ara ödemenin usul ve esaslarını belirlemişti. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda ödemelerin 30 Ekim Cuma günü İş Bankası ve Ziraat Bankası aracılığıyla başlayacağını açıklamıştı.

Hangi fonun ödemesini hangi banka yapıyor?

SPK duyurusuna göre tasfiye işlemlerini yürütmekle görevlendirilen iki kamu ve özel banka, fonları kuran portföy yönetim şirketlerine göre ayrıldı:

• Türkiye İş Bankası: Tera Portföy Yönetimi AŞ'nin kurduğu fonlar.
• T.C. Ziraat Bankası: Pusula Portföy, Atlas Portföy, Hedef Portföy, A1 Capital Portföy, Bulls Portföy ve Pardus Portföy yönetim şirketlerinin tasfiye kapsamındaki fonları.

Yatırımcının kendi fonunun hangi şirkete ait olduğu, aracı kurumun ya da bankanın mobil uygulamasındaki portföy ekranında fon kodu ve unvanıyla görülebiliyor. Tasfiyedeki fonların listesi SPK'nın internet sitesindeki duyurularda yer alıyor.

Kim ne kadar alacak?

SPK esaslarına göre ara ödeme, her yatırımcı için fon bazında hesaplanıyor. Bir yatırımcıya bir fondan yapılacak ara ödeme, iki sınırdan küçük olanını aşamıyor: Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun (MKK) hesapladığı net yatırım tutarı ve 1 milyon lira. Net yatırım tutarı, yatırımcının o fona yatırdığı paradan daha önce çektiği tutarın düşülmesiyle bulunuyor; bu hesapta enflasyon ya da faiz gibi bir endeksleme uygulanmıyor.

Örneğin bir fona 600 bin lira yatırıp hiç çekmemiş bir yatırımcı, ara ödemede en fazla 600 bin lira alabilir. Aynı fona 1,5 milyon lira yatırmış bir yatırımcıya ise ara ödemede 1 milyon lira yapılabilir; kalan kısım nihai tasfiye sonucuna göre belirlenecek. Birden fazla tasfiye fonunda yatırımı olanlar için sınır her fona ayrı uygulanıyor.

Para hesaba ne zaman geçecek?

Ödemeler bugün başlıyor ama tüm hak sahiplerinin parasının aynı gün hesaplarına geçmesi beklenmiyor. Öncelik, unvanında "para piyasası" ibaresi bulunan fonlara veriliyor; diğer fonlar fonların nakit durumuna ve MKK hesaplamalarına göre sırayla ödenecek. Hükümetin açıkladığı hedef, 1 milyon liraya kadar olan ara ödemelerin kasım ayının ortasına kadar tamamlanması.

Ara ödemede yatırımcının elindeki fon payları geri alınmıyor. Paylar, fonun nihai tasfiyesi sırasında iade alınacak ve o aşamada varsa kalan tutar ödenecek. Bu yüzden ara ödeme alan yatırımcının fondaki hakkı sona ermiş sayılmıyor.

Başvuru gerekiyor mu?

SPK duyurusunda ara ödeme için yatırımcıdan ayrı bir başvuru istendiğine dair bir hüküm bulunmuyor; tutarları MKK kayıtları üzerinden hesaplanıyor ve ödeme, fon paylarının bulunduğu kurum aracılığıyla yapılıyor. Yine de yatırımcıların, fon paylarının bulunduğu banka ya da aracı kurumun duyurularını ve mobil uygulamalarındaki bildirimleri takip etmesi öneriliyor. Ödemeyle ilgili olarak telefonla ya da mesajla ücret, şifre veya kimlik bilgisi isteyen kişilere itibar edilmemesi gerekiyor.

Şimdiye kadar ne kadar ödendi?

Cevdet Yılmaz'ın açıkladığı verilere göre 23 Ekim itibarıyla tasfiye kapsamındaki 93 fonda 71 bin 899 hesaba toplam 68 milyar lira ödendi. Bu ödemeler, fonların elindeki nakit ve satılabilen varlıklarla yapılan olağan tasfiye ödemeleriydi. Olağanüstü tasfiye kapsamındaki toplam net yatırım tutarının ise 125 milyar lira civarında olduğu açıklanmıştı. Kalan tasfiye işlemlerinin kasım ortasına kadar bitirilmesi hedefleniyor.

Ödeme alamayan ya da tutarı yanlış görenler ne yapmalı?

Ödeme tutarının hesaplamaya uymadığını düşünen yatırımcıların önce fon paylarının bulunduğu kurumdan hesap dökümü istemesi, net yatırım tutarının nasıl bulunduğunu sorması öneriliyor. SPK ve MKK'nın internet siteleri ile tasfiyeyi yürüten bankaların duyuruları süreçle ilgili resmî bilgi kaynakları. Hukuki yollar ve 7596 sayılı kanunun tartışmalı maddeleri için muhalefetin Anayasa Mahkemesi başvurusu hazırlığı da sürüyor.

Fon soruşturmasının başından bu yana gün gün gelişmeler, rakamlar ve sık sorulan sorular Fon soruşturması dosyası sayfamızda; ödemelerin hangi sırayla yapılacağına dair SPK esasları ise önceki haberimizde yer alıyor.