Emekli bayram ikramiyesi kalkacak mı?

Öneri ne diyor?

Tartışmayı başlatan, eski AK Parti Gaziantep Milletvekili Şamil Tayyar'ın hesabı oldu. Tayyar'a göre yaklaşık 17 milyon emekliye yılda iki kez ödenen bayram ikramiyesinin yıllık maliyeti 136 milyar liraya ulaşıyor. Tayyar, yüksek gelirli olduğunu belirttiği yaklaşık 7 milyon emeklinin, örneğin yüksek emekli aylığı alanların ve eski milletvekillerinin kapsam dışında bırakılması hâlinde yılda 56 milyar lira tasarruf edileceğini, bu kaynağın düşük gelirli emeklilere aktarılabileceğini savundu. Öneri, "eski milletvekili bayram ikramiyesinde yeni sistemle 56 milyar lira tasarruf öngördü" başlığıyla Google aramalarında da öne çıktı.

Bazı yayınlar, AK Parti kulislerinde de benzer bir yaklaşımın konuşulduğunu, ikramiyenin herkese eşit ödenmesi yerine belirli bir gelirin altındaki emeklilere odaklanan bir modelin değerlendirildiğini yazıyor. Bu haberler isim verilmeyen parti kaynaklarına dayanıyor; hükümetten ya da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndan bu yönde bir açıklama yapılmadı.

Kulis haberlerine göre öne çıkan formül, AK Parti'nin bir süredir üzerinde çalıştığı "Gelir Tamamlayıcı Aile Desteği" programıyla bağlantılı. Bu yaklaşımda ikramiye, ayrı bir ödeme olmaktan çıkarılıp düşük gelirli hanelere yönelik destek sisteminin içine alınabilecek. Ekonomi yayınlarında bu modellerin önümüzdeki haftalarda ekonomi yönetiminin gündemine gelebileceği yazılıyor; ancak bunun da bir takvimi ya da resmî duyurusu yok. Parti kaynaklarına atfedilen bir değerlendirmeye göre, yüksek aylık alan eski milletvekillerinin ya da iş insanlarının en düşük aylığı alan emekliyle aynı ikramiyeyi alması "hakkaniyete aykırı" bulunuyor.

Karşı öneriler de var

Tartışmanın öbür yanında ikramiyenin artırılması ya da sayısının çoğaltılması önerileri bulunuyor. Muhalefet milletvekilleri, ikramiyenin yılda dört kez ve net asgari ücrete bağlı olarak ödenmesi için kanun teklifleri verdi; bu teklifler Meclis'te bekliyor. Bazı ekonomi yayınlarında ise ikramiyenin 4 bin liradan 5 bin liraya çıkarılmasının seçenekler arasında olduğu yazıldı. Bunların hiçbiri şu an yasalaşmış ya da kesinleşmiş değil.

İkramiye nasıl ödeniyor?

Bayram ikramiyesi 2018'de 7143 sayılı kanunla başladı. Başlangıçta bin lira olan tutar zaman içinde artırıldı ve bugün 4 bin lira. İkramiye her yıl Ramazan ve Kurban bayramlarından önce, emekli aylığıyla birlikte ya da ayrı bir günde hesaplara yatırılıyor. Hisseli aylık alan dul ve yetimlere ikramiye, aldıkları aylık oranında ödeniyor. Emekliler ikramiyenin yatıp yatmadığını e-Devlet'teki SGK hizmetlerinden ya da maaşını aldıkları bankadan kontrol edebiliyor.

İkramiyenin değeri enflasyon karşısında yıllar içinde belirgin biçimde eridi. Bu yüzden hem tutarın artırılması hem de kaynağın daha çok ihtiyaç sahiplerine yönlendirilmesi fikirleri bir arada konuşuluyor. Emeklileri ilgilendiren asıl takvim ise ocak zammı: Ocak 2027'deki emekli zammına ilişkin son tablo emekli zammı haberimizde.

Emekliler ne yapmalı?

Şu an için emeklilerin yapması gereken bir işlem yok. Kulis haberleri ve öneriler bir karara dönüşmedikçe ikramiye mevcut sistemle, herkese aynı tutarda ödenmeye devam edecek. Bir değişiklik ancak kanunla yapılabileceği için önce Meclis'e teklif gelmesi, komisyonda ve Genel Kurul'da kabul edilmesi gerekiyor. Gelişme olduğunda bu haberi güncelleyeceğiz.