Elektrikte "indirimli" sözleşme faturayı artırır mı?

Elektrik faturasını düşürmek isteyen hanelere yapılan "indirimli tarife" teklifleri, son günlerde en çok aranan konular arasına girdi. Tartışmayı başlatan, Elektrik Mühendisleri Odası'nın yaptığı karşılaştırma oldu. Oda, serbest piyasadaki tedarik şirketlerinin sunduğu bazı "indirimli" sözleşmelerin, konutların büyük bölümünün yararlandığı devlet destekli ulusal tarifeden daha pahalıya geldiğini açıkladı. Basında 9 ve 10 Kasım'da geniş yer bulan uyarıya göre, bu sözleşmeleri imzalayan haneler farkına varmadan destekli tarifeden çıkıyor.

"Yüzde 15 indirim" neye göre hesaplanıyor?

Türkiye'de konut abonelerinin çoğu, fiyatını Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) belirlediği ve devletin desteklediği ulusal tarifeden elektrik kullanıyor. Bunun yanında, bir tedarik şirketiyle ikili anlaşma yapan "serbest tüketiciler" için ayrı fiyatlar ve yüksek tüketimli aboneler için "son kaynak tedarik tarifesi" bulunuyor.

EMO'nun dikkat çektiği nokta, satış tekliflerindeki indirimin hangi fiyat üzerinden yapıldığı. Oda'ya göre teklif edilen yüzde 15'lik indirim, hanenin o güne kadar ödediği destekli tarifeden değil, serbest piyasadaki tavan fiyattan düşülüyor. Tavan fiyat destekli tarifenin hayli üzerinde olduğu için, "indirimli" denen fiyat hanenin eski faturasından daha yüksek çıkabiliyor.

Örnek fatura: 839 lira mı, 1.923 lira mı?

Basına yansıyan EMO hesabında aynı tüketim için üç ayrı aylık fatura karşılaştırılıyor:

• Devlet destekli ulusal tarife: ortalama 839 TL
• Son kaynak tedarik tarifesi: 1.536 TL
• "Yüzde 15 indirimli" ikili sözleşme: 1.923 TL

Hesaba göre "indirimli" sözleşme imzalayan hane, standart piyasa tarifesine göre bile ayda ortalama 387 lira, yani yaklaşık yüzde 25 daha fazla ödüyor. Destekli tarifeyle karşılaştırıldığında fark iki katı aşıyor. Bu rakamlar EMO'nun belirli bir tüketim düzeyi için yaptığı örnek hesaba dayanıyor; her hanenin faturası tüketimine, bölgesine ve sözleşmesindeki koşullara göre değişiyor.

14 günlük cayma hakkı nasıl kullanılır?

Haberlere göre bu tür sözleşmeleri imzalayan tüketicilerin, 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayma hakkı var. Bu hak, kapıdan ve telefonla yapılan satışlara ilişkin tüketici mevzuatına dayanıyor. Süre, sözleşmenin kurulduğu ya da yenilendiği tarihten itibaren işliyor.

Cayma hakkını kullanmak isteyenlerin şunlara dikkat etmesi öneriliyor:

• Cayma bildirimini yazılı ve kanıtlanabilir biçimde yapın: şirketin müşteri hizmetleri, e-posta ya da kayıtlı elektronik posta gibi bir kanaldan başvuru yapıp başvuru numarasını saklayın.
• Sözleşmenin bir örneğini isteyin; hangi fiyat üzerinden indirim yapıldığını, sözleşme süresini ve erken çıkış bedelini okuyun.
• 14 gün geçtiyse sözleşmedeki fesih koşullarına bakın; sorun yaşarsanız tüketici hakem heyetine ya da EPDK'ya başvurabilirsiniz.

2027'de destek sınırı düşüyor

Tartışmanın büyümesinde, destekli tarifeden yararlanma sınırının daralması da etkili. Basında yer alan bilgiye göre konut aboneleri için son kaynak tedarik tarifesine geçiş sınırı kademeli olarak düşürülüyor; destekten yararlanılan yıllık tüketim tavanı 1 Ocak 2027'den itibaren 4.000 kilovatsaatten 3.000 kilovatsaate iniyor. Yıllık tüketimi bu sınırın üzerine çıkan haneler daha yüksek fiyatlı tarifeye geçiyor. Bu değişiklik, tedarik şirketlerinin hanelere daha sık teklif götürmesine yol açıyor.

Bu haberde yer alan sınır ve cayma süresine ilişkin bilgiler basın haberlerine dayanıyor; EPDK kararının ve ilgili yönetmeliğin metnini ayrıca inceleme imkânımız olmadı. Kesin bilgi için EPDK'nın duyurularına ve kendi sözleşmenize bakmanız gerekiyor.

Kapınıza teklif gelirse ne yapmalısınız?

• Faturanızda "tarife" satırına bakın: ulusal tarifedeyseniz çoğu durumda en ucuz seçenek zaten o.
• "İndirim hangi fiyat üzerinden?" diye sorun; cevabı yazılı isteyin.
• Kimlik numaranızı, abone numaranızı ya da faturanızın fotoğrafını tanımadığınız kişilere vermeyin; kapıda tablet üzerinde imza atmadan önce metni okuyun.
• Yıllık tüketiminizi faturalarınızdan toplayın; 3.000 kilovatsaatin altındaysanız 2027'de de destekli tarifede kalırsınız.
• İmzaladıysanız ve fikrinizi değiştirdiyseniz 14 günlük süreyi kaçırmayın.

Haberinsesi.net olarak elektrik tarifelerindeki değişiklikleri ve EPDK'nın açıklamalarını takip ediyoruz.