Ege Üniversitesi'nde tez tesliminde yapay zekâ beyanı zorunlu oldu: Yüksek lisansa yayın şartı geldi

Ege Üniversitesi'nde yüksek lisans ve doktora öğrencilerini doğrudan ilgilendiren yönetmelik değişikliği yürürlüğe girdi. Üniversitenin Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nde yapılan kapsamlı değişiklik, 18 Ekim 2026 tarihli ve 33404 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.

Tezde yapay zekâ: Yasak yok, beyan zorunlu

Yeni düzenlemeye göre tezini hazırlarken üretken yapay zekâ araçlarından yararlanan öğrenci, Yükseköğretim Kurulu'nun (YÖK) bu konudaki etik rehberinde yer alan kurallara uymak zorunda. Öğrenciler tezlerini teslim ederken çalışmalarında üretken yapay zekâ kullanıp kullanmadıklarını da beyan edecek. Hüküm hem tezli yüksek lisans hem de doktora öğrencileri için geçerli.

Düzenleme tezlerde yapay zekâ kullanımını yasaklamıyor; şeffaflığı ve akademik etiğe uygunluğu şart koşuyor. ChatGPT ve benzeri araçların akademik çalışmalarda yaygınlaşmasıyla özgünlük, kaynak kullanımı ve akademik sorumluluk üniversitelerin başlıca tartışma konularından biri olmuştu. Ege Üniversitesi bu tartışmayı yönetmelik düzeyine taşıyan üniversitelerden biri oldu.

Tezli yüksek lisansta yayın şartı

Değişiklik yalnızca yapay zekâyla sınırlı değil. Tezli yüksek lisans öğrencisi, tezinin ilk teslimiyle birlikte tez konusuyla ilgili ve Ege Üniversitesi adresli bir bilimsel çalışma sunmak zorunda olacak. Bu şart iki yoldan biriyle karşılanabilecek:

• Öğrencinin başlıca yazar olduğu bir makalenin ulusal ya da uluslararası hakemli bir dergide yayımlanmış veya yayına kabul edilmiş olması,
• Öğrencinin ilk yazar olduğu çalışmanın hakemli ulusal ya da uluslararası bir bilimsel toplantıda sunulmuş ve bildiriler kitabında tam metin ya da özet olarak yayımlanmış olması.

Bu şartı yerine getiremeyen öğrenci tez savunma sınavına alınmayacak.

Doktorada enstitüye göre farklı şartlar

Doktora öğrencileri için Eğitim Bilimleri, Sosyal Bilimler, Fen Bilimleri ve Sağlık Bilimleri enstitülerine göre farklı yayın ölçütleri belirlendi. Özellikle Fen Bilimleri ve Sağlık Bilimleri'nde uluslararası indekslerde taranan dergilerde yayın ve makalenin niteliği öne çıkıyor. Yönetmelik, bazı doktora öğrencileri için tezle ilgili patent ya da faydalı model tescil başvurusunun da belirli yayın şartlarının yerine getirilmesinde kullanılabilmesine imkân tanıyor.

Tezini teslim etmeye hazırlanan öğrencilerin, kendi enstitülerinin uygulama esaslarını ve danışmanlarıyla yayın planlarını gözden geçirmesi gerekiyor.