Akciğer kanserinin belirtileri neler? Bakanlık uyardı

Sağlık Bakanlığı, 1-30 Kasım Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında yaptığı açıklamada Türkiye'de her yıl yaklaşık 34 bin kişiye akciğer kanseri tanısı konulduğunu bildirdi. Bakanlığın verilerine göre akciğer kanseri erkeklerde en sık görülen kanser türleri arasında ilk sırada, kadınlarda ise dördüncü sırada yer alıyor.

Açıklamada hastalığın en önemli ve önlenebilir nedeninin tütün kullanımı olduğu vurgulandı. Bakanlığa göre elektronik sigaralar da dahil olmak üzere tütün ve tütün ürünlerinin kullanımı akciğer kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 80-90'ına yol açıyor.

Hangi belirtilere dikkat edilmeli?

Bakanlığın sıraladığı başlıca belirtiler şunlar: geçmeyen ya da giderek kötüleşen öksürük, kanlı balgam, nefes darlığı, hırıltılı solunum, göğüs ağrısı, ses kısıklığı, tekrarlayan bronşit ya da zatürre, açıklanamayan kilo kaybı, iştahsızlık ve sürekli yorgunluk.

Bu belirtilerin her biri başka hastalıklarda da görülebiliyor; tek başına kanser anlamına gelmiyor. Ancak özellikle uzun süre sigara içmiş kişilerde haftalarca süren öksürük, balgamda kan ya da nedeni açıklanamayan kilo kaybı varsa beklemeden bir hekime başvurulması öneriliyor. Akciğer kanseri erken evrede çoğu zaman belirti vermediği için tanı genellikle ileri evrede konuluyor; bu da erken başvurunun önemini artırıyor.

Risk kimlerde daha yüksek?

Bakanlık, sigara içmenin yanı sıra pasif içiciliği de risk etkenleri arasında sayıyor. Kapalı alanda başkasının içtiği sigara dumanına maruz kalmak, özellikle çocuklar ve evde sigara içilen ailelerde önemli bir risk olarak görülüyor. Bunların yanında iş yerinde ya da çevrede zararlı maddelere maruz kalma, ailede akciğer kanseri öyküsü ve bazı kronik akciğer hastalıkları da riski artıran etkenler arasında yer alıyor.

Uzmanlar, sigarayı bırakmanın hangi yaşta olursa olsun akciğer sağlığına katkı sağladığını, bırakıldıktan sonra geçen her yılla birlikte riskin azaldığını hatırlatıyor.

Sigarayı bırakmak isteyenlere ücretsiz destek

Sağlık Bakanlığı aynı açıklamada sigara bırakma hizmetlerine ilişkin rakamları da paylaştı. Türkiye genelinde 1.910'dan fazla sigara bırakma polikliniği hizmet veriyor. Bakanlığa göre 2026 yılında bu polikliniklerden 356 bin kişi yararlandı; bu, bir yılda ulaşılan en yüksek sayı. Bu rakam polikliniğe başvurup hizmet alan kişi sayısını gösteriyor, sigarayı bırakmayı başaranların sayısını değil.

Hekimin uygun gördüğü kişilere sigara bırakma ilaçları ücretsiz veriliyor. Bakanlık, 2015'ten bu yana 1,5 milyonu aşkın kişinin bu ilaç desteğinden yararlandığını açıkladı. Uzaktan sağlık hizmetleri kapsamında 380'den fazla çevrim içi poliklinik de bulunuyor.

Nasıl başvurulur?

Sigarayı bırakmak isteyenler haftanın yedi günü 24 saat hizmet veren ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı'nı arayarak destek alabiliyor. Bakanlığa göre bu hat 2025'ten bu yana yaklaşık 670 bin çağrıyı yanıtladı. Sigara bırakma polikliniğinden randevu almak için Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) internet sitesi ve mobil uygulaması ya da ALO 182 kullanılabiliyor.

Polikliniklerde hekim, kişinin bağımlılık düzeyini değerlendirerek davranış desteği ve gerekirse ilaç tedavisi planlıyor. Belirti yaşayan kişilerin ise sigara bırakma polikliniği yerine doğrudan aile hekimine ya da göğüs hastalıkları polikliniğine başvurması gerekiyor.