ABD-Rusya dizel anlaşması: Neler değişiyor?

Dünya genelinde rekor seviyeyi gören dizel fiyatları, Washington ile Moskova arasında bir enerji anlaşmasına yol açtı.

Anlaşmanın ayrıntıları

Trump’ın açıklamasına göre Rusya, küresel piyasaya ilk aşamada 300 bin tonun üzerinde dizel sağlayacak; bunu kasımda 500 bin ton ve hemen ardından 1 milyon ton izleyecek. Rus rafinerilerinin durumuna bağlı olarak 3 milyon ton daha gönderilmesi planlanıyor. ABD Hazine Bakanlığı, bu ticarete Nisan 2027’ye kadar geçerli bir genel lisansla muafiyet tanıdı.

Moskova’nın açıklaması

Kremlin, iki liderin görüşmede küresel enerji piyasalarını ele aldığını ve Rusya’nın petrol ve petrol ürünleri sağlamaya hazır olduğunu açıkladı. Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, Rusya’nın dizel ihracat yasağını hemen kaldıracağını bildirdi. Devlet Başkanı’nın ekonomik iş birliği özel temsilcisi Kirill Dmitriyev de dizel alanındaki Rusya–ABD iş birliğinin dünyaya fayda sağlayacağını söyledi.

Kiev’in tepkisi

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, karşılıklı bir gerilim azaltma adımı olmadan yaptırımların hafifletilmesine karşı çıktı. Zelenski, Ukrayna’nın simetrik gerilim azaltma adımlarına hazır olduğunu ABD’nin temsilcilerine ilettiklerini söyledi.

Washington’da tartışma

ABD Kongresi’nde bazı senatörler, muafiyetin Kongre’nin yaptırım düzenlemesiyle çeliştiğini savundu. Haberlere göre bu, savaş döneminde standart 30 günü aşan ilk dizel muafiyeti. Avrupa Birliği ve İngiltere’nin Rusya’ya yönelik yaptırımlarında ise bir değişiklik bulunmuyor.

Rusya yasağı nasıl kaldırdı?

Rus basınına yansıyan bilgilere göre Rusya Hükümeti, dizel ihracatına getirilen kısıtlamayı 10 Ekim 2026'dan itibaren kısmen kaldırdı. Profil dergisinin aktardığına göre karar, Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki mutabakat doğrultusunda alındı ve ilk aşamada dünya piyasasına 500 bin ton dizel gönderilmesine imkân tanıyor. Aynı yayın organının başka bir haberinde ise teslimatların aşamalı yapılacağı; 300 bin tonun hemen, 500 bin tonun kasım ayında, ardından 1 milyon tonun gönderileceği belirtildi.

Rusya, iç piyasada yakıt arzını güvenceye almak için 2026 yazında dizel ihracatına geçici kısıtlama getirmişti. Hükümetin 29 Eylül 2026 tarihli 1252 sayılı kararıyla üreticilerin dizel ve gaz yağı ihracatına yönelik kısıtlamanın süresi 31 Ekim'e kadar uzatılmıştı. Yeni kararla bu kısıtlama, belirlenen miktarlar için erken kaldırılmış oldu.

Türkiye'yi nasıl etkiler?

Türkiye, son yıllarda dizel ithalatının önemli bir bölümünü Rusya'dan yapan ülkeler arasında yer alıyor. Bu nedenle Rus dizelinin dünya piyasasına yeniden çıkması, küresel fiyatlar üzerinden Türkiye'deki pompa fiyatlarını da etkileyebiliyor. Trump, anlaşmanın dünya genelinde dizel fiyatlarının daha hızlı düşmesine yol açacağını öne sürdü. Türkiye'de motorin fiyatlarının ne zaman ve ne kadar değişeceği ise uluslararası ürün fiyatlarına, döviz kuruna ve vergi düzenlemelerine bağlı olarak belirleniyor. Akaryakıtta beklenen son indirimlerle ilgili bilgileri benzin ve motorin indirimi haberimizde derledik.