İş Sağlığı ve Güvenliği

A, B, C sınıfı iş güvenliği uzmanı ne demek? Hangi işyerinde hangisi aranıyor

Haberin Sesi · 5 Ekim 2026 10:51

Kısaca

C sınıfı az tehlikeli, B sınıfı tehlikeli, A sınıfı bütün tehlike sınıflarında görev yapabiliyor.
Görevlendirme süresi çalışan başına aylık: az tehlikelide 10, tehlikelide 20, çok tehlikelide 40 dakika.
Tehlike sınıfını işyerinin NACE kodu belirliyor; tercih meselesi değil.
Bir üst sınıfta görev yapma izni geçici bir düzenlemeydi ve defalarca uzatıldı; güncel durumu Bakanlık duyurusundan teyit etmek şart.

İş güvenliği uzmanı çalıştırmak çoğu işyeri için tercih değil, kanuni zorunluluk. Ama hangi belgeye sahip uzmanın hangi işyerinde görev yapabileceği çok sayıda işveren tarafından bilinmiyor. Sonuç: uzman tutulmuş, para ödenmiş, yine de mevzuata aykırı durumda olunuyor.

Üç sınıf, üç ayrı yetki alanı

İş güvenliği uzmanlığı belgesi A, B ve C olmak üzere üçe ayrılıyor. Belirleyici olan uzmanın kıdemi değil, görev yapacağı işyerinin tehlike sınıfı.

Belge	Görev yapabileceği işyerleri
C sınıfı	Az tehlikeli
B sınıfı	Az tehlikeli ve tehlikeli
A sınıfı	Bütün tehlike sınıfları (çok tehlikeli dâhil)

Yani A sınıfı en geniş yetkiyi veriyor. C sınıfı uzman bir tersanede, dökümhanede ya da maden sahasında görev yapamaz.

İşyerinin tehlike sınıfını kim belirliyor

Burada yaygın bir yanlış var: işveren kendi işyerinin tehlike sınıfını seçemez. Sınıf, işyerinin NACE kodu üzerinden, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın yayımladığı tebliğe göre belirleniyor.

Bir büro az tehlikeli olabilir; aynı şirketin üretim tesisi çok tehlikeli olabilir. İki ayrı SGK sicil numarası varsa iki ayrı değerlendirme yapılır.

Uzman kaç saat çalışacak? Hesabı basit

Mevzuat uzmanın işyerinde geçireceği asgari süreyi çalışan sayısına bağlamış. Çalışan başına ayda:

Az tehlikeli: 10 dakika
Tehlikeli: 20 dakika
Çok tehlikeli: 40 dakika

Örnek: Çok tehlikeli sınıfta 60 çalışanı olan bir fabrikada uzmanın aylık asgari süresi 60 × 40 = 2.400 dakika, yani 40 saat. Tehlikeli sınıfta aynı çalışan sayısında bu süre 20 saate iniyor.

Bu bir tavan değil taban. “Uzman ayda bir uğrasın” anlayışı mevzuata aykırı ve denetimde ilk sorulan şeylerden biri.

Belge nasıl alınıyor

İş güvenliği uzmanı olabilmek için mühendislik, mimarlık, teknik öğretmenlik ya da iş sağlığı ve güvenliği programı mezunu olmak, Bakanlıkça yetkilendirilmiş kurumdan eğitim almak ve açılan sınavda başarılı olmak gerekiyor. Belge önce C sınıfından başlıyor; belirli süre fiilen görev yapıp sınavı geçerek bir üst sınıfa yükselmek mümkün.

Dikkat edilmesi gereken nokta

Geçici düzenlemeler. Kanunun yürürlüğe girdiği dönemde, uzman sayısı yetersiz kaldığı için bir alt sınıf belgeye sahip uzmanların bir üst tehlike sınıfında görev yapmasına geçici olarak izin verilmişti. Bu süre yıllar içinde birkaç kez uzatıldı. Uygulamanın bugün yürürlükte olup olmadığı işvereni doğrudan ilgilendirdiği için, görevlendirme yapmadan önce Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın güncel duyurusundan teyit edilmesi gerekiyor.