Putin, Şi ve Trump görüştü: Masada neler vardı?
- Son durum (19 Kasım, öğleden sonra): Üçlü görüşme Shenzhen'de yapıldı ve Nikkei Asia'ya göre bir saatten uzun sürdü. Öncesinde Putin ile Trump ikili görüştü. Ortak bildiri yayımlanmadı.
- Ne açıklandı? Kremlin Sözcüsü Peskov, TASS'a yaptığı açıklamada üç lider arasında 19 Kasım'da üçlü görüşme yapılması konusunda mutabakat sağlandığını bildirdi.
- Nerede? Çin'in Shenzhen kentinde, 18-19 Kasım'da düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Liderler Zirvesi kapsamında.
- Neden önemli? Rusya, Çin ve ABD liderleri ilk kez üçlü formatta bir araya gelecek.
- Kremlin ne diyor? Kremlin'in dış politika danışmanı Yuriy Uşakov, Moskova'nın da Vaşington'un da görüşmeye büyük önem verdiğini söyledi.
- ABD ne diyor? Beyaz Saray görüşmeyi doğruladı; ABD'li yetkililere göre Trump nükleer silahlar ve İran konusunu gündeme getirmeyi planlıyor.
19 Kasım güncellemesi: Rusya, Çin ve ABD liderlerinin ilk üçlü görüşmesi 19 Kasım Perşembe günü Shenzhen'de yapıldı. Nikkei Asia'nın aktardığına göre görüşme bir saatten uzun sürdü. Liderler gün içinde önce ikili görüşmeler yaptı. Kremlin'in dış politika danışmanı Yuriy Uşakov, Putin ile Trump arasındaki ikili görüşmenin yaklaşık 40 dakika sürdüğünü, ana başlıkların Ukrayna'daki çözüm süreci ve iki ülke ilişkileri olduğunu, görüşmenin üçlü buluşmaya hazırlık niteliği taşıdığını söyledi. Uşakov'a göre taraflar bu görüşmenin ardından özel bir açıklama yapmadı; Putin görüşmeden "iyi bir ruh hali içinde" ayrıldı. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Putin'in Trump'a Moskova'da kısa süre önce ABD Başkanı'nın temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner ile yaptığı görüşmelerden söz ettiğini aktardı.
Üçlü görüşmede ev sahibi Çin Devlet Başkanı Şi Cinping buluşmayı "çığır açıcı" diye nitelendirdi; serbest ticaret, yapay zekâda iş birliği ve çok taraflı ilişkilerin güçlendirilmesi çağrısında bulundu. ABD Başkanı Trump ise dış politikada "farklı bir yol" izlediklerini söyledi ve Ukrayna'daki çatışmanın sona ermesini iki tarafın da istediğine inandığını belirtti. Trump ayrıca ABD ile Çin'in Hürmüz Boğazı'ndan enerji akışının sürmesinde ortak çıkarı olduğunu ifade etti. Görüşme öncesinde Rus basını, tarafların katı bir gündem ve önceden kararlaştırılmış metin yerine serbest bir format üzerinde anlaştığını, ortak bildiri yayımlanmayabileceğini yazmıştı. Bu haber yayımlandığı saatte üç liderden ortak bir açıklama ya da imzalanan bir belge duyurulmamıştı; Kremlin'in görüşmeye ilişkin ayrıntılı açıklaması geldiğinde habere eklenecek.
Rusya, Çin ve ABD liderlerinin ilk kez üçlü formatta bir araya geleceği görüşmenin tarihi ve yeri netleşti. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, 14 Kasım Cumartesi günü TASS ajansına yaptığı açıklamada, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve ABD Başkanı Donald Trump arasında 19 Kasım'da üçlü görüşme yapılması konusunda mutabakata varıldığını bildirdi. Peskov'a göre görüşme, Çin'in ev sahipliğinde Shenzhen kentinde düzenlenecek APEC Liderler Zirvesi kapsamında yapılacak. Beyaz Saray da bir gün önce, 13 Kasım Cuma günü, görüşme planını doğrulamıştı.
Kremlin ne açıkladı?
Peskov, TASS'a yaptığı açıklamada "19 Kasım'da Başkan Putin, Başkan Şi ve Başkan Trump arasında üçlü görüşme yapılması konusunda mutabakat sağlandı" dedi. Görüşmenin Shenzhen'de, APEC zirvesinin marjında gerçekleşeceğini belirten Peskov, uluslararası basına yansıyan değerlendirmesinde görüşmeyi "son derece önemli" olarak nitelendirdi ve görüşmede varılacak mutabakatların başka ülkelere dayatılamayacağını vurguladı. Peskov, kasım ayı başında tarafların organizasyon konularını kararlaştırdığını, 9 Kasım'da ise olası gündeme ilişkin önerilerin karşılıklı olarak iletildiğini açıklamıştı.
Uşakov hangi ayrıntıları paylaştı?
Rusya Devlet Başkanı Putin'in dış politika danışmanı Yuriy Uşakov, 12 Kasım'da yaptığı açıklamada, Putin ile Trump arasında Shenzhen'deki APEC zirvesinde bir görüşme planlandığını söyledi. Uşakov, bu görüşmede çözümle ilgili tüm sorunlar bütününün ele alınmaya devam edeceğini ifade etti. Uşakov ayrıca hem Moskova'nın hem de Vaşington'un, zirvenin Çinli ev sahiplerinin organize ettiği üçlü üst düzey görüşmeye büyük önem verdiğini belirtti. Uşakov, 21 Ekim'de de Çin tarafının üç liderin olası görüşmesi için hazırlık yaptığını açıklamıştı.
Beyaz Saray ne dedi?
Beyaz Saray, 13 Kasım Cuma günü Trump'ın Şi ve Putin ile APEC zirvesi marjında görüşeceğini doğruladı. ABD'li yetkililerin aktardığına göre Trump, Asya ziyaretinde önce Filipinler'in başkenti Manila'daki ASEAN Zirvesi'ne katılacak, ardından Shenzhen'e geçerek APEC liderler yemeğine ve çok taraflı toplantıya katılacak. Trump, 19 Kasım Perşembe öğleden sonra Şi ile ikili görüşme yapacak ve çalışma yemeğinde bir araya gelecek. Üçlü görüşme ise Trump'ın Asya ziyaretinin son etkinliği olacak.
ABD'li yetkililere göre Trump görüşmede İran konusunu ve nükleer silahların azaltılmasını gündeme getirmeyi planlıyor. Beyaz Saray, görüşmeyi nükleer silahsızlanma konusunda "umarız bir diyaloğun başlangıcı" olarak tanımladı. Reuters'a konuşan üst düzey bir ABD'li yetkili ise toplantıdan somut bir anlaşma çıkmasını beklemediklerini söyledi. ABD'li yetkililer, Trump'ın üçlü görüşmede Ukrayna konusunu ele almayı planlamadığını belirtti. ABD tarafının aktardığı programda Trump ile Putin arasında ayrı bir ikili görüşme yer almıyor; Kremlin ise iki lider arasında görüşme planlandığını açıkladı.
Çin tarafı ne söyledi?
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, 4 Kasım'daki basın toplantısında Çin'in üç devlet başkanının görüşmesi konusunda ilgili taraflarla iletişim hâlinde olduğunu söylemişti. Zirvenin ev sahibi olan Pekin, 19 Kasım'daki üçlü görüşmenin içeriğine ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapmadı. Çin Dışişleri Bakanlığı geçen ay yaptığı bir açıklamada, Çin'den bu aşamada üçlü nükleer silahsızlanma müzakerelerine katılmasını istemenin "adil, makul ve gerçekçi olmadığını" belirtmişti.
Görüşme neden önemli?
Rusya, Çin ve ABD liderleri daha önce ikili görüşmelerde ve çok taraflı zirvelerde bir araya gelmişti; ancak üç lider ilk kez üçlü bir görüşme formatında masaya oturacak. Görüşme, Rusya ile ABD arasındaki son stratejik nükleer silah antlaşması olan Yeni START'ın Şubat 2026'da sona ermesinden yaklaşık dokuz ay sonra yapılıyor. Bu nedenle nükleer silahların denetimi konusunun nasıl ele alınacağı ve görüşmenin ardından hangi açıklamaların yapılacağı uluslararası kamuoyunda yakından izleniyor.
APEC zirvesi nedir?
Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC), Asya-Pasifik bölgesindeki 21 ekonomiyi bir araya getiren bölgesel ekonomik işbirliği forumu. Rusya, Çin ve ABD'nin de üyesi olduğu forumun bu yılki liderler zirvesine Çin ev sahipliği yapıyor. Zirve 18-19 Kasım'da Shenzhen'de düzenlenecek. Zirve kapsamında liderlerin ticaret, yatırım ve bölgesel ekonomik işbirliği konularını görüşmesi, zirve marjında da çok sayıda ikili görüşme yapılması bekleniyor.
Haberin kapağındaki fotoğraflar Wikimedia Commons'tan alınmıştır: Donald Trump'ın fotoğrafı Beyaz Saray'ın resmî portresidir (kamu malı); Şi Cinping'in fotoğrafı Dati Bendo'ya, Vladimir Putin'in fotoğrafı Rusya Devlet Başkanlığı resmî sitesine aittir (CC BY 4.0).
Haberleri kaçırmaSon dakika haberleri WhatsApp ve Telegram kanallarımıza anında düşüyor.
WhatsApp kanalını takip etTelegram'dan takip etUygulamayı kur
Rusya'da Türk vatandaşı kendi işini nasıl kurar?
Okumaya devam et →
İlgili Haberler
Rusya
Kırım Köprüsü'nde son durum: Ulaşım nasıl sağlanıyor?
Rusya
Rusya'da trafik cezası nasıl sorgulanır, nasıl ödenir?
Rusya
Rusya'da bugün: 19 Kasım'da yabancıları ne ilgilendiriyor?
Dünya
Dünya Yeniden Şekillenirken: Putin–Avrupa gerilimi Türkiye'yi nasıl etkiliyor?
Rusya
Rusya'da yabancılar sağlık sigortasını nasıl yaptırır?
RusyaRusya'da pasaportunu kaybeden Türk ne yapmalı?
2
RusyaRusya'da yabancı öğrencilere yeni denetim mi geliyor?
3
RusyaRusya'da bugün: 19 Kasım'da yabancıları ne ilgilendiriyor?
4
DünyaDünya Yeniden Şekillenirken: Putin–Avrupa gerilimi Türkiye'yi nasıl etkiliyor?
5
TürkiyePOLSAN iddiası ne? Fon dosyasında yeni tartışma