Rusya'da aile vizesi nasıl alınır, nasıl uzatılır?

Rusya'da çalışan Türk vatandaşlarının en sık sorduğu sorulardan biri, ailelerini yanlarına nasıl getirebilecekleri. Bordo (umuma mahsus) pasaport taşıyan Türk vatandaşları kısa ziyaretler için bile vizeye tabi; 30 güne kadar kalışa izin veren e-vize alabiliyorlar. Ancak eşin ve çocukların çalışanla birlikte aylarca ya da yıllarca Rusya'da kalabilmesi için ayrı bir statü gerekiyor. Bu ihtiyaç için kullanılan yollardan biri, çalışanın kendi vizesine bağlı olarak aile üyelerine verilen ve halk arasında "aile vizesi" diye anılan vize.

Türk vatandaşları Rusya'da patentle değil, çalışma vizesi ve çalışma izniyle çalışıyor. Bu konudaki adım adım süreci Rusya'da çalışma izni rehberimizde anlatmıştık. Aile vizesi de bu çalışma vizesinin üzerine kuruluyor.

Yüksek nitelikli uzman (VKS) kimdir?

Rusya'da yabancıların durumunu düzenleyen temel metin, 115-FZ sayılı "Rusya Federasyonu'nda Yabancıların Hukuki Statüsü Hakkında" kanun. Kanunun 13.2. maddesi, yüksek nitelikli uzman (Rusça kısaltmasıyla VKS) statüsünü düzenliyor. Bu statüdeki yabancılar belirli bir maaş eşiğinin üzerinde ücretle çalışıyor; işverenleri göç birimine bu kategoride başvuru yapıyor.

VKS statüsünün en bilinen avantajlarından biri süre: Bu kategoride çalışma izni ve buna bağlı çalışma vizesi, iş sözleşmesinin süresine göre 3 yıla kadar verilebiliyor. Rusya'da "3 yıllık vizeyle çalışıyorum" diyen Türk çalışanların büyük kısmı bu kategoride bulunuyor. Aile üyelerine refakat vizesi verilmesi de kanunda en açık biçimde bu statü için tanımlanmış durumda.

Hangi aile üyeleri gelebilir?

Hukuk portallarının aktardığına göre 115-FZ'nin 13.2. maddesi, yüksek nitelikli uzmanın aile üyelerini şöyle sayıyor:

• Eş,
• Çocuklar (evlat edinilenler dahil) ve çocukların eşleri,
• Anne-baba (evlat edinenler dahil) ve onların eşleri,
• Büyükanne, büyükbaba ve torunlar.

Bu kişiler, çalışanın Rusya'da bulunduğu süre boyunca onunla birlikte kalmak için refakat eden aile üyesi olarak davet edilebiliyor.

Başvuru adım adım nasıl yapılıyor?

Danışmanlık şirketlerinin ve Skolkovo vize hizmetinin anlattığı sürece göre başvuru şu adımlarla ilerliyor:

1. Davetiye başvurusu: İşveren şirket, kayıtlı olduğu İçişleri Bakanlığı göç birimine her aile üyesi için ayrı davetiye başvurusu yapıyor.
2. Belgeler: Aile üyesinin pasaportu, işverenin talep yazısı ve garanti mektubu, çalışanın vizesinin ve çalışma izninin kopyası dosyaya ekleniyor. Aile bağını gösteren belgeler (evlilik cüzdanı, doğum belgesi) genellikle apostilli ve Rusçaya noter onaylı çeviriyle isteniyor.
3. Bekleme: Bir kaynağa göre davetiye, İçişleri Bakanlığının yönetmeliği çerçevesinde 14 iş günü içinde çıkıyor.
4. Konsolosluk: Davetiye çıktıktan sonra aile üyesi, Türkiye'deki Rus konsolosluğuna ya da vize merkezine başvurarak vizesini alıyor.
5. Rusya'ya giriş ve kayıt: Aile üyesi Rusya'ya girdikten sonra kalınan adrese göç kaydı yaptırılıyor.

Vize, davetiyenin süresince veriliyor; bu süre de çalışanın vizesine ve çalışma iznine bağlı olduğu için onu geçemiyor. Çalışanın izni uzatıldığında aile üyelerinin vizesi de aynı usulle uzatılıyor. Üç aydan uzun vizelerde başvuru sırasında sağlık belgeleri, özellikle HIV testi sonucu istenebiliyor.

Aile vizesi uzatılıyor mu, nasıl uzatılır?

Evet, aile vizesi uzatılabiliyor; ancak tek başına değil, çalışanın kendi izniyle birlikte. Aile üyesinin vizesi çalışanın vizesine ve çalışma iznine bağlı olduğu için sıra şöyle işliyor:

1. Önce çalışanın izni: Çalışanın çalışma izni ve çalışma vizesi uzatılıyor. Yüksek nitelikli uzmanlarda bu, yeni ya da uzatılmış iş sözleşmesine göre yapılıyor.
2. Sonra aile üyesinin vizesi: Skolkovo vize hizmetine göre Rusya'da bulunan refakat eden aile üyesinin vizesi, ülkeden çıkmadan, çalışanın bulunduğu yerdeki İçişleri Bakanlığı göç biriminde yenilenebiliyor. Başvuruyu genellikle işveren yapıyor.
3. Belgeler: Aile üyesinin pasaportu, işverenin talep yazısı, çalışanın yeni (uzatılmış) çalışma izni ve vizesinin kopyaları isteniyor.
4. Ne zaman başvurulmalı: Kaynaklar farklı süreler veriyor. Bir danışmanlık sitesi başvurunun mevcut vizenin bitişinden en geç 21 iş günü önce yapılmasını önerirken, bir başkası uzatma işleminin 20 iş gününe kadar sürdüğünü yazıyor. Bu nedenle başvurunun vize bitmeden en az bir ay önce yapılması öneriliyor.

Rusya'da 90 günden uzun kalan aile üyelerinin, girişten itibaren 90 gün içinde İçişleri Bakanlığının birimine sağlık belgelerini teslim etmesi, parmak izi ve fotoğraf işlemini yaptırması gerekiyor. Uzatma başvurusunda bu işlemlerin tamamlanmış olması işleri kolaylaştırıyor.

Yüksek nitelikli uzmanlar ve aileleri, vize yerine oturma izni (VNJ) de alabiliyor. Danışmanlık sitelerine göre bu durumda uzatma başvurusu, mevcut oturma izninin bitişinden en geç 2 ay önce yapılıyor ve yine önce çalışanın çalışma izninin uzatılması gerekiyor.

Vize süresinin geçirilmesi, Rusya'da idari para cezası ve ileride ülkeye girişte sorun yaşanmasına yol açabiliyor. Bu nedenle çalışanın izni uzatılırken aile üyelerinin vize bitiş tarihleri de takip edilmeli; ayrıntılar işverenin göç birimine ya da İçişleri Bakanlığının göç birimine sorulmalı.

Aile üyesi Rusya'da çalışabilir mi?

Bu konuda kaynaklar farklı bilgi veriyor. Bazı danışmanlık şirketleri, VKS'nin aile üyelerinin basitleştirilmiş usulle çalışma izni alarak çalışabildiğini yazarken, diğerleri refakat vizesinin tek başına çalışma hakkı vermediğini belirtiyor. Aile üyesinin çalışmayı düşünmesi hâlinde, başvurudan önce işverenin göç işleriyle ilgilenen bölümüne ya da İçişleri Bakanlığının göç birimine danışılması gerekiyor.

VKS değilsem ne olacak?

Yüksek nitelikli uzman kategorisi dışında, normal çalışma vizesiyle çalışanların aile üyeleri için kurallar farklılık gösterebiliyor. Bu durumda başvurulabilecek yollar ve süreler çalışanın statüsüne göre değişiyor. Bordo pasaportlu aile üyeleri kısa ziyaretler için e-vizeyle (girişten itibaren en fazla 30 gün kalış) gelebiliyor; daha uzun kalış için ise ayrı bir statü gerekiyor. Uzun vadede Rusya'da yaşamak isteyen aile üyeleri için geçici oturma izni (RVP) ve oturma izni (VNJ) seçenekleri de bulunuyor; bu konuyu oturum izni rehberimizde anlatmıştık.

Rus vatandaşıyla evli olan Türk vatandaşları için ise ayrı bir yol var: Rus vatandaşının yazılı başvurusuyla yakın akrabaya 1 yıla kadar geçerli, çok girişli özel vize verilebiliyor. Rus konsolosluklarının sitelerinde yer alan bilgiye göre bu uygulama 1 Eylül 2021'den beri yürürlükte.

1 Ocak 2027'de ne değişiyor?

26 Temmuz 2026 tarihli 241-FZ sayılı kanunla 115-FZ'de yapılan değişikliğe göre, 1 Ocak 2027'den itibaren Rusya'da çalışan yabancıdan, kendisini ve Rusya'da bakmakla yükümlü olduğu aile üyelerini bölgesel asgari geçim düzeyinin altına düşmeyecek şekilde geçindirmesi isteniyor. Ayrıntıları yabancıların eş ve çocuklarına ilişkin haberimizde aktarmıştık. Aynı tarihte yabancıların gelir vergisi avansında da yeni düzen başlıyor; tutarları bu haberimizde anlattık.

Devlet Duması'nda ayrıca, çalışan yabancıların aile üyesi sıfatıyla gelenlerin girişine sınırlama getiren bir kanun tasarısı bulunuyor. Tasarı henüz kanunlaşmadı; kabul edilmesi hâlinde ayrıntıları ve hangi yabancıları kapsadığı bu habere eklenecek.

Başvurudan önce nelere dikkat edilmeli?

• Vizenin ve çalışma izninin hangi kategoride (VKS ya da normal) verildiğini işverenden öğrenin.
• Evlilik cüzdanı ve çocukların doğum belgeleri için apostil ve Rusçaya noter onaylı çeviriyi önceden hazırlayın.
• Aile üyelerinin vize süresinin sizin vizenizden kısa kalabileceğini, izniniz uzatılınca onların da uzatılması gerektiğini unutmayın; uzatma başvurusunu vize bitmeden en az bir ay önce yapın.
• Rusya'ya giriş sonrası göç kaydının süresinde yapılmasına dikkat edin.
• Kesin bilgi ve güncel belge listesi için işverenin göç birimine, İçişleri Bakanlığının göç birimine ya da Rusya'nın Ankara Büyükelçiliği ile İstanbul ve Antalya başkonsolosluklarına danışın.

Türk vatandaşlarının Rusya'ya girişine ilişkin genel kuralları Rusya'ya vize gerekir mi rehberimizde bulabilirsiniz.