Kuşluk (duhâ) namazı
Güneş doğduktan yaklaşık 40-50 dakika sonra kılınan nafile namaz: vakti, rekâtı, niyeti ve kılınışı.
Duhâ ne demek?
Arapça karşılığı salâtü'd-duhâ olan kuşluk namazındaki duhâ, “güneşin doğuşundan yaklaşık 45-50 dakika sonra güneşin yükselip ışığının iyice parladığı, etrafa yayıldığı ve sıcaklığının arttığı zaman” anlamına gelir. Duhâ kelimesi Kur'an'da sözlük anlamıyla altı yerde geçer (el-A'râf 7/98; Tâhâ 20/59; en-Nâziât 79/29, 46; eş-Şems 91/1; ed-Duhâ 93/1). Hadislerde de ed-duhâ, salâtü'd-duhâ, sübhatü'd-duhâ ve şüf'atü'd-duhâ gibi tabirler yer alır.
“Güneşin doğduktan sonra parlaklık kazandığı zaman” anlamındaki işrâk kelimesi bir âyette (Sâd 38/18), salâtü'l-işrâk da bir hadiste (Heysemî, II, 238) geçmekle birlikte bu tabir literatürde nâdiren kullanılmıştır.
Ne zaman kılınır?
İşrak ya da duhâ (kuşluk) namazı; güneşin doğup ufukta beş derece (bir mızrak boyu) yükselmesiyle kerâhet vakti çıktıktan sonra, yani güneşin doğuşundan yaklaşık 40-50 dakika sonra ilk kuşluk vaktinde kılınır. Güneşin doğuş saatini namaz vakitleri sayfasından görebilirsiniz.
Kaç rekât kılınır?
Hadis kaynaklarında kılınması teşvik edilen duhâ namazı dört, sekiz ve on iki rekât olarak kılınabilir (Müslim, Salâtü'l-müsâfirîn, 78-83). En az iki rekât olarak kılınabileceği konusunda da görüşler vardır. Bu namazı iki rekâtta bir selam vererek kılmanın daha sevap olduğu kaynaklarda yer alır; ancak dört rekâtta bir de selam verilebilir (Tahtâvî, Hâşiye, s. 395).
Nasıl kılınır?
Besmele çekilerek şöyle niyet edilir: “Niyet ettim Allah’ım senin rızan için duhâ namazını kılmaya.” Sonra tekbir alınır; eller erkeklerde göbek hizasına, kadınlarda göğüs hizasına bağlanır.
1. rekât
- Sübhaneke,
- Euzü besmele,
- Fatiha Suresi,
- Zamm-ı sure ya da onun yerine geçecek miktarda Kur'an-ı Kerim okunur,
- Rükû (3 defa “Sübhâne Rabbiye'l-Azîm”),
- Peş peşe 2 secde (her secdede 3'er defa “Sübhâne Rabbiye'l-A'lâ”).
2. rekât
- Besmele,
- Fatiha Suresi,
- Zamm-ı sure ya da onun yerine geçecek miktarda Kur'an-ı Kerim okunur,
- Rükû (3 defa “Sübhâne Rabbiye'l-Azîm”),
- 2 secde (her secdede 3'er defa “Sübhâne Rabbiye'l-A'lâ”),
- Tahiyyata oturulur; Ettehiyyatü, Salli ve Bârik duaları okunarak önce sağa, sonra sola “Esselâmü aleyküm ve rahmetullah” diyerek selam verilir.
Dört rekât kılınacaksa bu iki rekât iki kez tekrarlanır.
Kuşluk (duhâ) namazı fazileti
Bir kutsî hadiste bu namazın faziletine işaretle Peygamber Efendimiz (sas) şöyle buyurmuştur: "Ey Âdemoğlu! Gününün ilk vakitlerinde benim için dört rekât nafile kılmaktan acizlik gösterme ki günün sonunda seni korumayı tekeffül edeyim."
Ebû Hüreyre, Resûl-i Ekrem'in kendisine her ay üç gün oruç tutmayı, iki rekât kuşluk namazı ile gece yatmadan önce vitir namazı kılmayı tavsiye ettiğini belirtir.
Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur: "Her birinizin her eklemi için günde bir sadaka vermesi gerekir. Bu sebeple her tesbih (sübhânellah) bir sadaka, her hamd (elhamdülillâh) bir sadaka, her tehlil (lâ ilâhe illallah) bir sadaka, her tekbir (Allahüekber) bir sadaka, iyiliği tavsiye etmek sadaka, kötülükten sakındırmak sadakadır. Kuşluk vakti kılınan iki rekât namaz ise bunların hepsinin yerini tutar."
Başka bir hadiste ise kuşluk namazını kılanın ya da kılmaya devam edenin, fazla da olsa günahlarının bağışlanacağı ifade edilmiştir.
Kaynak: Ebû Dâvûd, Tatavvu' 12; Müslim, Müsâfirîn 84; İbn Mâce, İkâmetü's-salât 187; Tirmizî, Vitir 15.Duaların Arapça metinleri ve okunuşları güvenilir kaynaklardan alınmaktadır. Fazilet bölümündeki rivayetlerin hangi hadis kitabından geldiği her duanın altında belirtilir; kaynağı gösterilemeyen aktarımlara yer verilmez. Bir yanlışlık fark ederseniz lütfen bize bildirin; düzeltiriz.
