Yaş meyve sebze ihracatının yüzde 21'i Batı Akdeniz'den: BAİB 9,5 ayda 702 milyon dolara ulaştı, biber ilk sırada

Türkiye'nin beşte biri Batı Akdeniz'den

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre Türkiye'nin yaş meyve ve sebze ihracatı 15 Ekim itibarıyla 3,3 milyar dolara ulaştı. Antalya, Burdur ve Isparta'yı kapsayan Batı Akdeniz İhracatçı Birlikleri, bu ihracatın yüzde 21'ini tek başına gerçekleştirdi. Birliğin yaş meyve ve sebze ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 27 arttı ve 702 milyon dolar oldu. Bölge, özellikle seracılıkta Türkiye'nin en güçlü üretim merkezi olması sayesinde ihracatta öne çıkıyor.

Sebze ağırlıklı ihracat

BAİB'in ihracatında sebzenin payı belirgin biçimde yüksek. Dokuz buçuk ayda 427 milyon dolarlık sebze, 258 milyon dolarlık meyve ve 17 milyon dolarlık narenciye ihraç edildi. Ürün bazında ilk sırada 209 milyon dolarla biber yer aldı. Biberi 143 milyon dolarla domates, 96 milyon dolarla kiraz izledi. Antalya'nın örtü altı üretimi biber ve domateste yıl boyu ihracata imkân tanırken, kiraz ise bölgenin meyve ihracatında öne çıkıyor.

Hedef: İlk kez 1 milyar dolar

BAİB Başkanı Mehmet Ali Can, birlik olarak bir sektörde ilk kez 1 milyar dolar sınırını aşmayı hedeflediklerini söyledi. Can, sezonun beklentiler doğrultusunda ilerlemesi hâlinde bu hedefe ulaşabileceklerini belirtti. Birlik geçen yıl yaş meyve ve sebzede toplam 752 milyon dolarlık ihracat yapmıştı; ilk 9,5 aydaki 702 milyon dolar, geçen yılın toplamına şimdiden yaklaşıldığını gösteriyor. Kış aylarında Antalya seralarından ihracatın yoğunlaşması, son çeyrekte rakamları belirgin biçimde artırıyor.

BAİB, 2026 sonunda bölgenin tüm sektörlerdeki toplam ihracatında ise 3 milyar dolar hedefliyor. Bölgenin ekim ortası itibarıyla toplam ihracatı 2 milyar 352 milyon dolar düzeyine ulaştı.

Lojistikte Rusya hattı

Can, lojistik tarafındaki zorluklara da değindi. Karadeniz'deki gelişmeler nedeniyle Samsun'dan Rusya'ya Ro-Ro seferlerinin durduğunu, bu hatta dört geminin çalıştığını söyledi. Can, kara yoluyla Rusya'ya ürün ulaştırmanın hem maliyetli olduğunu hem de altyapının yetersiz kaldığını ifade etti. Rusya, Türk yaş meyve ve sebzesinin en büyük pazarlarından biri olduğu için sevkiyat yollarındaki her değişiklik, özellikle kış sezonunda sera ürünleri ihracatını doğrudan etkiliyor.

Üretici ve tüketici için ne anlama geliyor?

İhracattaki artış, sera üreticisine döviz geliri ve sürüm imkânı sağlıyor. Ancak sektör temsilcileri, yüksek finansman maliyetleri ve lojistik giderlerin ihracatçının kârlılığını sıkıştırdığını uzun süredir dile getiriyor. İç piyasada ise ihracatın yoğunlaştığı aylarda biber ve domates fiyatlarının izlenmesi gerekiyor; ihracat talebi güçlü olduğunda yurt içi hal fiyatları da yukarı yönlü hareket edebiliyor.