İzmir konut fiyatları yükseliyor: Yıllık artış yüzde 21, kirada yüzde 23,7; en çok satış Menemen'de, en hızlı artış Urla'da

Fiyat artışı sürüyor, hız kesiyor

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) her ay açıkladığı Konut Fiyat Endeksi'ne göre İzmir'de konut fiyatları eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 1 yükseldi. Bir yıl öncesine göre artış yüzde 21 oldu. Aynı ayda Türkiye genelinde endeks nominal olarak yüzde 22,3 artarken, enflasyondan arındırılmış reel değer yüzde 5,7 geriledi. Yani İzmir'de fiyatlar artmaya devam etse de artış hızı hem ülke ortalamasının hem de genel enflasyonun altında kalıyor.

İzmir'deki yıllık artışın son aylarda yavaşladığı görülüyor. Ağustosta kentte aylık artış yüzde 2,7, yıllık artış yüzde 23,3 olarak açıklanmıştı. Haziranda ise İzmir, üç büyük şehir arasında aylık en yüksek artışın yaşandığı il olmuştu: İzmir'de yüzde 3,1, İstanbul'da yüzde 2,1, Ankara'da yüzde 1,0. Eylülde aylık artışın yüzde 1'e inmesi, yaz aylarındaki hızlı yükselişin ardından piyasanın sakinleştiğine işaret ediyor.

Ortalama metrekare fiyatında ise kaynaklar farklı yöntemler kullanıyor. Emlakjet'in Endeksa verileriyle hazırladığı temmuz raporunda İzmir'de ortalama konut metrekare satış fiyatı 53 bin 974 lira olarak hesaplandı. Aynı raporda İstanbul'da metrekare fiyatı 65 bin 78 lira, Antalya'da 55 bin 495 lira olarak yer aldı.

En fazla artış hangi ilçelerde?

Endeksa verilerine dayanan değerlendirmelerde İzmir'de son bir yılın en hızlı fiyat artışı Urla'da görüldü: ilçede konut fiyatları bir yılda yüzde 30,63 yükseldi. Aynı veride İzmir geneli için yıllık artış yüzde 13,80 olarak verildi. Bu rakamın TCMB'nin yüzde 21'lik endeksinden düşük olması, iki kaynağın farklı veri ve hesaplama yöntemi kullanmasından kaynaklanıyor: TCMB bankaların kredi için yaptığı ekspertiz değerlerine, Endeksa ise ilan ve piyasa verilerine dayanıyor.

Fiyat seviyesinde ise kıyı ilçeleri öne çıkıyor. Mayıs ayı raporlarına göre Güzelbahçe'de ortalama metrekare fiyatı 153 bin 288 lirayla kentin en yüksek seviyelerinden biri oldu, Urla'da ortalama konut fiyatı 13 milyon lira bandına yerleşti. Çeşme, Güzelbahçe ve Urla'da yazlık ve müstakil konut talebi fiyatları yukarıda tutuyor. Diğer ilçeler için yıllık artış oranlarını gösteren güncel ve doğrulanmış bir ilçe listesi henüz yayımlanmadı.

Satışlar eylülde geriledi, Menemen ilk sırada

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) verilerine göre İzmir'de eylül ayında 7 bin 535 konut satıldı. Bu rakam geçen yılın aynı ayındaki 8 bin 857 satışa göre yüzde 14,9 daha düşük. İzmir, İstanbul ve Ankara'nın ardından en çok konut satılan üçüncü il olmayı sürdürdü. Haziranda ise kentte yüzde 28'lik artışla 7 bin 865 konut satılmıştı.

İlçe bazında eylülde en çok konut 1.101 satışla Menemen'de el değiştirdi. Menemen'i 748 satışla Buca izledi; Bornova 409 satışla yedinci sırada yer aldı. Menemen ve Buca, kentin görece daha uygun fiyatlı yeni konut projelerinin yoğunlaştığı ilçeler arasında. TÜİK'in ekim ayı satış verileri kasım ortasında açıklanacak.

Kirada artış konuttan hızlı

TCMB'nin yeni kiracı kira endeksine göre İzmir'de yeni sözleşmelerdeki kiralar eylülde aylık yüzde 1,1, yıllık yüzde 23,7 arttı. Kiralardaki yıllık artış konut fiyatlarındaki artışın biraz üzerinde seyrediyor. Emlakjet-Endeksa'nın ağustos verisinde İzmir'de ortalama konut kirası 33 bin 369 lira olarak hesaplandı; aynı raporda Türkiye ortalaması 28 bin 40 lira. Bahçeşehir Üniversitesi BETAM'ın sahibinden.com verileriyle hazırladığı raporda ise İzmir'de kiralık konut ilanlarında ortalama metrekare fiyatı 333,3 lira oldu.

Kira rakamları kaynaktan kaynağa değişiyor, çünkü bazıları yalnızca ilan fiyatlarını, bazıları gerçekleşen yeni sözleşmeleri ölçüyor. Mevcut kiracılar için yasal artış sınırı ise TÜİK'in açıkladığı 12 aylık ortalama TÜFE oranıdır.

Ev almayı düşünenler neye dikkat etmeli?

Konut alırken satış bedelinin yanında ek masraflar da hesaba katılmalı. Tapu harcı satış bedeli üzerinden alıcı ve satıcı için ayrı ayrı binde 20, toplam yüzde 4'tür; taraflar aksini kararlaştırmadıkça bu yük her iki tarafa da düşer. Bunun yanında döner sermaye bedeli, zorunlu deprem sigortası (DASK) ve krediyle alımda ekspertiz ücreti ödenir. Satış bedelinin tapuda gerçek değerinden düşük gösterilmesi hem vergi cezasına hem de olası bir anlaşmazlıkta alıcının zarar görmesine yol açabilir.

Kredi kullanacaklar için bankaların konut kredisi faizleri ve kampanyaları sık değişiyor; karar vermeden önce birkaç bankanın güncel faiz ve masraf tablosu karşılaştırılmalı. Eski binalarda ise yapının ruhsatı, iskân durumu ve deprem yönetmeliğine uygunluğu sorgulanmalı. İzmir'in deprem riski düşünüldüğünde, belediyelerin ve özel kurumların yaptığı bina dayanıklılık testleri satın alma öncesinde önemli bir güvence sağlıyor. Bu haber yatırım tavsiyesi değildir; rakamlar resmî kurumların ve piyasa raporlarının son açıklanan verileridir.

TCMB'nin ekim ayı Konut Fiyat Endeksi ve TÜİK'in ekim ayı konut satış istatistikleri açıklandığında İzmir'deki son durumu haberimizde güncelleyeceğiz.