İzmir'de çöp krizi: Sokaklar çöp yığınına döndü, Manisa'nın 31 Aralık uyarısıyla kalıcı çözüm arayışı acil hale geldi

İzmir'de çöp krizi bitmiyor. Karşıyaka, Buca ve Konak başta olmak üzere birçok ilçede toplanmayan çöpler konteynerlerden taşıp kaldırımlara ve yollara yayıldı. Mahallelerde koku, sinek ve fare şikâyetleri artıyor.

Bostanlı'da mahalle isyan etti

Karşıyaka Bostanlı'da Cengiz Parkı ile Alev Alatlı Lisesi yanındaki çöp konteynerlerinin etrafında dev çöp yığınları oluştu. Çöplerin günlerdir toplanmadığını, bölgeyi kötü kokunun ve farelerin sardığını söyleyen mahalle sakinleri, görüntüleri sosyal medyada paylaşarak yetkililere çağrıda bulundu.

Buca'da 6 gündür toplanmadı

Buca'nın Çamlıpınar Mahallesi'nde oturanlar da sokaklarındaki çöplerin yaklaşık 6 gündür toplanmadığını söyleyerek belediyeden bir an önce temizlik yapılmasını istedi.

Sorunun kaynağı: Harmandalı kapandı

Kentin günlük yaklaşık 5 bin ton çöpünün büyük bölümünü alan Harmandalı Katı Atık Depolama Tesisi, mahkeme kararıyla kapatıldı. Bu tesis tek başına günde yaklaşık 3 bin ton çöp alıyordu. Çöplerin bir kısmı Bergama ve Ödemiş'teki tesislere, bir kısmı da Manisa'daki Uzunburun Katı Atık Tesisi'ne taşınıyor. Uzak tesislere yapılan taşımalar zaman alıyor, kamyonlar bekliyor ve mahallelerde çöp birikiyor.

Harmandalı onlarca yıldır kentin ana çöp döküm alanıydı. Tesiste ayrıştırma ünitesi bulunmadığı, çöplerin kazılan çukurlara gömülerek sıkıştırıldığı ve bunun heyelan ile metan gazı riski oluşturduğu uzun süredir tartışılıyordu. Mahkemenin kapatma kararının ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı geçen yıl tesise günlük 2 bin 477 tonla sınırlı ve 31 Ekim 2025'e kadar geçerli geçici bir çalışma izni vermişti. Büyükşehir Belediyesi'nin süre uzatma talebi ise kabul görmedi; o tarihten bu yana kentin çöpü uzak tesislere taşınıyor.

Manisa'dan 31 Aralık uyarısı

Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu, Uzunburun tesisinin kapasitesini aşan çöp yükü nedeniyle 31 Aralık'tan sonra İzmir'in çöpünü kabul etmeyeceklerini açıkladı. İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Bakanlık yıl sonuna kadar kalıcı bir çözüm bulamazsa kentte kriz daha da büyüyebilir.

Yeni tesis nerede kurulacak?

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, Harmandalı'da kimsenin uzun süreli çöp depolama niyetinde olmadığını, ancak acil bir çözüme ihtiyaç bulunduğunu söylemişti. Tugay'a göre yeni bir bertaraf tesisi kurulabilmesi için önce yer tahsisi ve çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) onayının alınması gerekiyor; Büyükşehir orta ve uzun vadede yeni tesisler kurmayı hedefliyor. AK Parti cephesinde ise yeni tesis için Yamanlar bölgesi önerisi gündeme getirilmişti.

Sorumluluk tartışması sürüyor

İlçe belediyeleri, çöpü toplamanın kendi görevleri olduğunu, taşıma ve bertaraf işinin ise Büyükşehir'e ait olduğunu hatırlatıyor. Büyükşehir ise yeni tesisler için Bakanlık onayı gerektiğini söylüyor. İzmirliler ise sokaklarının ne zaman temizleneceğine dair net bir tarih bekliyor.

Çöp toplanmıyorsa ne yapılabilir?

Sokağındaki çöp günlerce alınmayan İzmirliler, bağlı oldukları ilçe belediyesinin çağrı merkezine ya da İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin iletişim hatlarına başvurabiliyor. Belediyeler bu dönemde çöpün konteyner dışına bırakılmamasını, poşetlerin ağzının kapatılmasını ve mümkünse geri dönüştürülebilir atıkların ayrı biriktirilmesini istiyor.