Fon vurgunu nasıl işledi?

Fon soruşturmasının dosyasında, vurgunun nasıl kurgulandığına dair mekanizma da yer alıyor. İddiaya göre önce hisse düşük fiyattan toplandı, sonra aynı hisse fonlar tarafından satın alındı; yükselen hisse fonu kazançlı gösterdi ve getiriye bakan vatandaş fona girdi. Bazı hisselerde artış yaklaşık 100 kata ulaştı.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın "suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama" ve "Sermaye Piyasası Kanunu'na muhalefet" suçlarından yürüttüğü soruşturmada, 46 tüzel kişi, 18 fon ve 42 gerçek kişi olmak üzere 106 kişi ve kuruluş için malvarlığı tedbiri talep edildi.

Dört adımlı döngü

Soruşturma belgelerine göre işleyiş şöyle kurgulandı:

Birinci adım: Fon sahipleri, işlem yapacakları hisseleri önceden ve düşük fiyattan biriktirdi. Bu aşamada piyasada dikkat çekici bir hareket görünmüyordu.

İkinci adım: Aynı hisseler, yönetilen fonlar aracılığıyla satın alındı. Fonun alımı piyasada gerçek bir talep izlenimi yarattı ve hisse fiyatı yükselmeye başladı.

Üçüncü adım: Hisse yükseldikçe, o hisseyi portföyünde taşıyan fonun değeri de arttı. Fon, kâğıt üzerinde yüksek getirili bir yatırım aracı gibi görünmeye başladı.

Dördüncü adım: Getiri tablosuna bakan yatırımcılar fona yöneldi. Gelen yeni para, döngünün bir kez daha dönmesini sağladı.

Bu döngüde hisseyi önceden toplayanlar, fonun yarattığı talep sayesinde kâğıtlarını yüksek fiyattan satma imkânı buldu. Zararı ise en son giren yatırımcı üstlendi.

Astor Enerji yöneticileri de listede

Malvarlığı tedbiri talep edilen isimler arasında Astor Enerji Yönetim Kurulu Başkanı Feridun Geçgel ile Yönetim Kurulu Başkan Vekili Enver Geçgel de bulunuyor.

Şirketin güncel ortaklık yapısında Feridun Geçgel'in yüzde 37,25 sermaye payı bulunuyor. Geçgel'in oy hakkı oranı ise yüzde 62,68 olarak açıklanmıştı.

Astor Enerji, haziran ayında Kamuyu Aydınlatma Platformu'na yaptığı açıklamada, Feridun Geçgel'e ait yüzde 20'lik payın aile içi devir kapsamında Enver Geçgel'e aktarıldığını duyurmuştu.

Tedbirin kapsamı ne

Talep edilen tedbir kararı yalnızca banka hesaplarını kapsamıyor. Karar kapsamında ilgili kişilerin malvarlıklarının devri, temliki, satışı, bağışlanması, ipotek veya rehin edilmesi gibi işlemler engelleniyor.

Ayrıca yüksek tutarlı nakit çekimleri ile EFT ve havale işlemlerinin önlenmesi için ilgili kurumlara bildirim yapıldı. Sermaye piyasası araçlarının dondurulması da talepler arasında yer alıyor.

Amaç, soruşturma sürerken malvarlığının el değiştirmesinin veya yurt dışına çıkarılmasının önüne geçmek.

Tablonun tamamı

Soruşturmada Sermaye Piyasası Kurulu 17 Eylül kararıyla 131 fonu TEFAS üzerinden işleme kapattı ve tasfiye sürecini başlattı. En çok yatırımcısı bulunan 10 fondan nisan-eylül döneminde 300 milyar 800 milyon lira çıkış yapıldığı tespit edildi.

Dosyanın siyasi ayağında ise AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya'nın malvarlığına tedbir talep edilmiş, Kaya görevlerinden ayrılmıştı.

Soruşturmada son durum (9 Kasım)

Eylül ortasında başlayan soruşturma, aradan geçen iki ayda sermaye piyasasının en büyük dosyalarından birine dönüştü. 9 Kasım itibarıyla tutuklu sayısı 120'ye çıktı; son olarak BDDK Başkan Yardımcısı Muhammet Erişen ile Adil Katılım Bankası Genel Müdürü Murat Yönaç tutuklandı. Eski Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya 6 Kasım'da, eski SPK Kurul Başkanvekili Enver Usca 7 Kasım'da tutuklananlar arasında yer aldı. Adalet Bakanı Akın Gürlek'in açıklamasına göre şüphelilerden yaklaşık 30 milyar liralık para, taşınmaz ve hisse gönüllü olarak iade edildi.

Yatırımcılar açısından ise tasfiye ve ödeme süreci sürüyor. Tasfiyesi süren fon sayısı 131'den 38'e indi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın 6 Kasım'daki açıklamasına göre 420 bin bireysel yatırımcıya toplam yaklaşık 130 milyar lira ödendi; 13 Kasım Cuma günü yeni ve önemli miktarda bir ödeme yapılacak. Ödemeler küçük tutarlardan büyüklere doğru ilerliyor. Soruşturmanın gün gün seyri, ödeme takvimi ve sık sorulan sorular Fon soruşturması dosyamızda yer alıyor.

Soruşturma sürüyor. Adı geçen kişiler hakkında henüz açılmış bir kamu davası bulunmuyor; haklarındaki iddialar yargı önünde sonuçlanana kadar masumiyet karinesi geçerlidir.