Erdoğan: “Uluslararası anlaşmalar deyim yerindeyse hükmünü yitirmiş durumda”

Uluslararası Adalet Zirvesi, Adalet Bakanlığı’nın ev sahipliğinde 8–9 Ekim’de İstanbul Çırağan Sarayı’nda toplandı. “Adaletin Geleceği: İnsanlık İçin Ortak Sorumluluk” temasıyla düzenlenen zirveye 70’ten fazla ülkeden adalet bakanları, yüksek yargı temsilcileri ve hukukçular katıldı. Zirvenin ikinci gününde kürsüye Cumhurbaşkanı Erdoğan çıktı.

“Adalet, haklıya hakkını teslim etmektir”

Erdoğan konuşmasına adaletin tanımıyla başladı. Adaletin, haklıya hakkının teslim edilmesi olduğunu ve insanlığın ortak hedefi sayılması gerektiğini söyleyen Erdoğan, “Devletin en temel sorumluluğu adaleti tesis etmektir” dedi.

“Mahkeme kararları uygulanamaz durumda”

Erdoğan, uluslararası hukukun bugün geldiği noktayı şu sözlerle anlattı: “Uluslararası anlaşmalar deyim yerindeyse hükmünü yitirmiş durumda. Uluslararası mahkemelerin verdikleri kararlar aynı şekilde uygulanamaz durumda.”

Erdoğan, Birleşmiş Milletler Şartı’nın 1. maddesine atıf yaparak uluslararası barış ve güvenliğin ancak adaletle mümkün olduğunu vurguladı. Uluslararası hukukun bugün neredeyse askıya alındığını, uluslararası adalet sisteminin ağır yaralı olduğunu söyleyen Erdoğan, “Güven ve itibar erozyonuna uğramış bir uluslararası sistemle karşı karşıyayız” dedi.

Veto eleştirisi: “Dünya 5’ten büyüktür” çizgisi

Erdoğan, Birleşmiş Milletler çatısı altındaki 190’ı aşkın ülkenin iradesinin, veto imtiyazına sahip yalnızca beş daimi üyenin kararlarına bağlı olduğu yapının adil olmadığını söyledi. Bu eleştiri, Erdoğan’ın yıllardır dile getirdiği ve eylülde BM Genel Kurulu’nun 81. oturumunda da yinelediği “Dünya 5’ten büyüktür” çağrısının devamı niteliğinde.

Zirvenin gündemi

İki gün süren zirvede uluslararası insancıl hukuk, insan hakları, uluslararası tahkim ve İstanbul’un tahkim merkezi olma hedefi, yapay zekânın yol açtığı hukuki sorunlar, siber suçlar, sosyal medyanın sorumluluğu, enerji dönüşümü ve göç başlıkları ele alındı.

Gazze zirvenin gündeminde

Zirvenin ilk gününde “Uluslararası İnsancıl Hukukun Uygulanması: Evrensel İlkeler ve Hesap Verebilirlik – Gazze Örneği” başlıklı bir panel düzenlendi. Adalet Bakanı Akın Gürlek, zirveye davet edilen Filistin Adalet Bakanı Şerhabil ez-Zaim’in İsrail makamlarınca engellendiğini açıklamıştı.

Erdoğan, eylülde BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada da BM kararlarının uygulanmasındaki çifte standardı eleştirmiş, Gazze’deki insani kriz nedeniyle İsrail üzerinde daha fazla baskı kurulması çağrısında bulunmuştu.