Erdoğan ile Trump ne konuştu?

İletişim Başkanlığı: İkili ilişkiler ve bölgesel gelişmeler görüşüldü

İletişim Başkanlığı'nın akşam saatlerinde yaptığı açıklamaya göre Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump ile telefonda görüştü. Görüşmede Türkiye ile ABD arasındaki ikili ilişkiler ile bölgesel ve küresel gelişmeler ele alındı. Açıklamada, Erdoğan'ın iki ülke arasındaki iş birliğinin artarak süreceğine inandığını ve ilişkilere ivme kazandırmak için çalışılacağını belirttiği aktarıldı.

Erdoğan ayrıca Ankara'da 29-30 Ekim'de düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi'ne verdiği destek için Trump'a teşekkür etti. Trump, Cumhuriyet Bayramı'nda Erdoğan'ı arayarak zirve için başarı dileklerini iletmişti. Görüşmeye ilişkin ayrıntılı bir döküm ya da somut bir karar açıklanmadı.

İran-ABD gerilimi için diplomasi çağrısı

Görüşmenin öne çıkan başlığı İran oldu. Erdoğan, İran ile ABD arasındaki gerilimin sona ermesi için diplomasi yoluyla çözüm bulunması gerektiğini vurguladı ve Türkiye olarak barış için gayret göstermeyi sürdüreceklerini söyledi. Çağrı, bölgede gerginliğin yeniden tırmandığı günlere denk geldi.

Trump, 6 Kasım'da ABD güçlerinin İran'ın Keşm Adası'ndaki hava savunma sistemlerine "küçük çaplı" saldırılar düzenlediğini doğrulamış, aynı açıklamada İran'la yürütülen görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini öne sürmüştü. İran Devrim Muhafızları Sözcüsü Hüseyin Muhibbi ise bugün, ülke yönetimi karar verirse nükleer doktrin değişikliğine hazır olduklarını açıklamıştı. Hürmüz Boğazı'nda son günlerde tanker olaylarının sürdüğü, İran'ın ise boğazın kapalı kalacağını duyurduğu bildirildi. Katar, iki tarafı savaşı sona erdirecek bir anlaşma için "mükemmel anı beklememeye" çağırmıştı.

Bölgede son durum

Erdoğan'ın diplomasi çağrısı, Körfez'deki güvenlik tablosunun ağırlaştığı bir döneme denk geliyor. Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün verilerine göre 27 Ekim'e kadar Körfez, Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi'nde gemilere yönelik saldırı sayısı 121'e ulaştı, en az 24 denizci hayatını kaybetti. İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi (UKMTO) 5 ve 6 Kasım'da Katar ve Umman açıklarında iki ayrı tanker olayı bildirdi. Suudi Arabistan liderliğindeki Arap Koalisyonu da başkent Riyad bölgesinde bir insansız hava aracının düşürüldüğünü açıkladı.

Gerilim piyasalara da yansıyor. Brent petrolün varil fiyatı 3 Kasım'da 103,6 dolardan kapanmış, 6 Kasım'da 98 dolar civarına gerilemişti. Türkiye petrol ve doğal gazın büyük bölümünü ithal ettiği için bölgedeki her tırmanma akaryakıt fiyatlarını ve enerji faturasını doğrudan etkiliyor. Konuya ilişkin ayrıntıları Hürmüz Boğazı haberimizde ve İran'ın nükleer doktrin açıklaması haberimizde bulabilirsiniz.

Ukrayna-Rusya savaşı

Erdoğan, görüşmede Ukrayna-Rusya savaşına da değindi. İletişim Başkanlığı'na göre Erdoğan, savaşın sonlandırılması için artan diplomatik çabaların olumlu sonuç vermesini umduğunu dile getirdi. Türkiye, savaşın başından bu yana iki tarafla da temaslarını sürdürüyor.

Görüşme neden önemli?

Telefon görüşmesi, ABD'de bu hafta yapılan ara seçimlerin ardından geldi. Türkiye açısından İran'daki savaşın uzaması, enerji fiyatları, bölgesel güvenlik ve sınır güvenliği gibi başlıklarda doğrudan etkiler taşıyor. Ankara, bu nedenle bölgedeki gerilimin diplomatik yollarla düşürülmesi çağrısını her fırsatta yineliyor.

İki lider, 29 Ekim'deki Cumhuriyet Bayramı telefonunun ardından iki hafta içinde ikinci kez görüşmüş oldu. Görüşmenin ardından taraflardan ek bir açıklama gelirse haberimizi güncelleyeceğiz.