BM raporu: İsrail'in Batı Şeria'daki kamp operasyonu "zorla transfer" suçu oluşturabilir, 33 bin Filistinli evine dönemiyor

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi (OHCHR), 4 Eylül'de yayımladığı raporda İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'nın kuzeyinde "Demir Duvar" adıyla yürüttüğü operasyonu değerlendirdi. Rapora göre İsrail güvenlik güçleri 2025 başında Cenin, Nur Şems ve Tulkerim mülteci kamplarının tüm nüfusunu yerinden etti ve sakinlerin geri dönüşünü engellemeye devam ediyor.

"İnsanlığa karşı suç olabilir"

Raporda, büyük ölçekli, uzun süreli ve sistematik yerinden etmenin insanlığa karşı suç sayılan zorla transfer suçunu oluşturabileceği belirtildi. OHCHR ayrıca toplu cezalandırma ve "etnik temizlik" endişelerine dikkat çekti. Raporda, İsrail güvenlik güçlerinin kamp sakinlerine artık mülteci kampı olmayacağını söylediğine ilişkin tanıklıklara da yer verildi. İsrail Savunma Bakanı'nın 23 Şubat 2025'te ordunun kamplarda kalmasını ve yerinden edilenlerin geri dönmesine izin verilmemesini emrettiği hatırlatıldı.

Rakamlarla kamplar

BM Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı (UNRWA) verilerine göre Temmuz 2026 itibarıyla 33 bin 362 Filistinli mülteci evine dönemiyor. Rapora göre Ekim 2025'e kadar Cenin kampındaki yapıların yüzde 52'si, Nur Şems'tekilerin yüzde 48'i ve Tulkerim'dekilerin yüzde 36'sı yıkıldı ya da hasar gördü. Raporun kapsadığı Aralık 2024-Ocak 2026 döneminde İsrail güçlerinin 21'i çocuk 102 Filistinliyi öldürdüğü belgelendi. Raporda aktarılan örnekler arasında Tulkerim'de babasıyla camiye gitmeyi beklerken vurularak öldürülen 10 yaşındaki bir çocuk da bulunuyor.

Kamplar ve operasyonun arka planı

İsrail ordusu "Demir Duvar" operasyonunu 21 Ocak 2025'te Cenin'de başlattı ve kısa süre içinde Tulkerim ile Nur Şems kamplarına genişletti. Üç kamp da 1948'de yurtlarından edilen Filistinliler ve onların torunları için 1950'lerin başında kurulmuştu; Tulkerim kampı 1950'de, Nur Şems 1952'de, Cenin kampı 1953'te kuruldu. Kampların hizmetlerini on yıllardır UNRWA yürütüyor. Operasyon süresince kamplara giden yollar kapatıldı, çok sayıda bina yıkıldı ve kampların içinden geniş yollar açıldı. İsrail yönetimi operasyonun silahlı grupları hedef aldığını savunuyor.

BM'nin çağrısı

BM, İsrail'e işgal altındaki Filistin topraklarındaki "yasa dışı varlığını mümkün olduğunca hızlı bir şekilde sonlandırması" ve "daha fazla Filistinlinin zorla yerinden edilmesini durdurması" çağrısında bulundu. Rapor, yerinden edilen kamp sakinlerinin güvenli ve onurlu biçimde evlerine dönmelerine izin verilmesini ve ihlallerin bağımsız biçimde soruşturulmasını istedi.