Bakan Gürlek'ten fon soruşturması açıklaması: 'Hiçbir olayın üzeri örtülmeyecek, hiç kimse korunmayacak'

Eylül ortasında başlayan fon soruşturmasında piyasayı düzenleyen kurumların eski yöneticilerine uzanan gözaltı kararlarının ardından Adalet Bakanı Akın Gürlek'ten açıklama geldi. Gürlek, doğrulanmış X hesabından (@abakingurlek) saat 11.50 sularında "FON SORUŞTURMASINA İLİŞKİN AÇIKLAMA" başlığıyla paylaştığı metinde soruşturmanın durmadığını, kimsenin korunmayacağını ve haksız kazancın geri alınacağını vurguladı.

Açıklamanın maddeleri

Gürlek'in paylaşımındaki ilk dört madde şöyle:

1. "Fon soruşturmasında hiçbir olayın üzeri örtülmeyecek, hiç kimse korunmayacaktır. Kimsenin makamına, unvanına veya nüfuzuna bakılmayacaktır. Soruşturmanın geldiği aşama ve bugüne kadar gerçekleştirilen işlemler somut verilerle kamuoyuna açıklanacaktır."

2. "Hukuk, sosyal medya iddialarına göre değil, somut delillere göre hareket eder. Soruşturma adım adım, titizlikle ve kararlılıkla ilerlemektedir. Her işlem hukuki dayanakları oluşturularak gerçekleştirilmektedir. Kimse acele edilmediğini düşünerek sürecin durduğunu sanmasın."

3. "Kamu görevlilerine ilişkin süreçler de devam etmektedir. Gerekli incelemeler ve adli işlemler mevzuata uygun şekilde yürütülmektedir. Hiçbir şey kapanmış, durdurulmuş veya rafa kaldırılmış değildir. Hukuki sorumluluğu bulunan hiç kimse bu sürecin dışında tutulmayacaktır."

4. "Milletimizin hakkını gasp eden vurguncuların yanına bu yaptıkları kâr kalmayacaktır. Hukuka aykırı yollarla elde edildiği tespit edilen malvarlıklarının geri alınması için bütün yasal mekanizmalar işletilecektir."

Dördüncü maddenin devamında Gürlek, Cumhuriyet savcılarının delillerin işaret ettiği kişiler hakkında gerekli işlemleri sırasıyla yapacağını belirtti. Haber sitelerine yansıyan ifadesiyle Gürlek, "Soruşturma genişledikçe çember daralmaktadır" dedi.

433 şüpheli, 112 tutuklu, 38 firari

Gürlek'in açıklamasıyla birlikte soruşturmanın güncel bilançosu da kamuoyuna yansıdı. Bakanın paylaştığı rakamlara göre fon soruşturmalarında toplam 433 şüpheli bulunuyor. Şüphelilerden 112'si tutuklu, 186'sı hakkında adli kontrol tedbiri uygulanıyor; 38 şüpheli ise firari ve bu kişiler hakkında yakalama kararı bulunuyor. 359 gerçek kişi ile 111 tüzel kişinin malvarlıklarına ve banka hesaplarına bloke ve tedbir uygulandı. TMSF bünyesindeki gönüllü iade hesabına para, taşınmaz ve hisse senedi olarak toplam yaklaşık 30 milyar lira değerinde iade yapıldığı açıklandı.

Gürlek, dosyanın yalnızca piyasa oyuncularıyla sınırlı olmadığını da söyledi: "Karşımızdaki yapının basit bir borsa manipülasyonu ya da borsa vurgunu ile sınırlı olmadığı, kapsamlı bir suç yapılanması olduğu tespit edilmiştir." Bakana göre bu yapının amacı bazı hisseler üzerinde oynayarak piyasayı ele geçirmekti; borsa bürokrasisi, manipülasyonu yapanlar ve medya arasında kapsamlı bir iş birliği görüldü. Gürlek, "Parayı kontrol eden mekanizmanın içindeki isimler, rüşvet çarkını kurarak üzerlerindeki denetim mekanizmalarını etkisiz hâle getirmişlerdir" ifadesini kullandı.

Rakamlar neyi gösteriyor?

Bakanlığın bugün paylaştığı tablo, önceki açıklamalarla karşılaştırıldığında dikkat çeken farklar içeriyor. 28 Ekim itibarıyla tutuklu sayısı 120 olarak açıklanmıştı; Gürlek'in bugünkü açıklamasında bu sayı 112. Aradaki farkın tahliyelerden mi, başka bir sayım yönteminden mi kaynaklandığı açıklamada yer almadı. Gönüllü iade tarafında ise 30 Ekim itibarıyla 37 kişinin TMSF hesabına 18 milyar 340 milyon lira yatırdığı açıklanmıştı. Bugün açıklanan yaklaşık 30 milyar liralık rakam, para dışında taşınmaz ve hisse senedi iadelerini de kapsıyor; bu tutarın ne kadarının nakit olduğu ayrıca belirtilmedi.

Açıklama SPK gözaltılarının ardından geldi

Gürlek'in açıklaması, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının sabah saatlerinde 6 kişi hakkında verdiği gözaltı kararının ardından geldi. Gözaltı kararı verilenler arasında Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) eski Kurul Başkan Vekili Enver Usca, eski Kurul Üyesi Bülent Murat Haholu, eski SPK Ortaklık Finansmanı Dairesi Başkanı Kürşat Sait Babuçcu, eski SPK Piyasa Gözetim ve Denetim Dairesi Başkanı Ercan Urkan, BDDK Uygulama 4. Daire Başkanı Mustafa Alper Taş ve Tera Holding İdari İşler Direktörü Ümit Sincanlı bulunuyor. Usca ile Haholu'nun SPK'daki görev süreleri 31 Ekim'de dolmuştu. Şüphelilere yöneltilen suçlamaların ayrıntısı henüz açıklanmadı; gözaltı kararı bir soruşturma tedbiridir, suçluluk anlamına gelmez. Ayrıntılar için SPK'ya uzanan gözaltı haberimize bakabilirsiniz.

Bakanın üçüncü maddedeki "Kamu görevlilerine ilişkin süreçler de devam etmektedir" vurgusu, soruşturmanın düzenleyici kurumlara uzandığı bir günde geldi. Soruşturmanın SPK'ya uzanması, Gürlek açısından da ayrı bir hassasiyet taşıyor: Bakanın eşi Elif Gülşah Gürlek, 11 Kasım 2024'te Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararıyla SPK Kurul üyeliğine atanmıştı ve SPK'nın internet sitesindeki kurul listesinde Kurul Üyesi olarak yer alıyor. CHP o dönem atamayı eleştirmişti.

Meclis araştırması reddedilmişti

Fon soruşturmasının siyasi boyutu Meclis'te de tartışıldı. Ekim başında CHP, DEM Parti, İYİ Parti, YENİ Parti ve Yeni Yol'un fon krizinin araştırılması için verdiği beş ayrı araştırma önergesi, TBMM Genel Kurulu'nda AK Parti ve MHP milletvekillerinin oylarıyla reddedildi. İktidar kanadı, yargı ve ilgili kurumların yürüttüğü çalışmaların yeterli olduğunu savundu; önerge görüşmelerinde CHP adına konuşan Cevdet Akay ise 2020'den 2026'nın ilk çeyreğine kadar hazırlanan bağımsız denetim raporlarının sorunlara işaret ettiğini söylemişti. Böylece Meclis'te araştırma komisyonu kurulmadı. Bugün SPK'nın eski üst yöneticilerine uzanan gözaltı kararları, bu tartışmayı yeniden gündeme taşıyor.

Daha önce de "iade sorumluluğu kaldırmaz" demişti

Gürlek, 25 Ekim'deki açıklamasında da gönüllü iadenin tek başına hiçbir gerçek ya da tüzel kişinin hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını, iade edilen tutarların gerçek hak sahiplerine ulaştırılacağını söylemişti (ilgili haberimiz). Bugünkü açıklamadaki "yanına kâr kalmayacaktır" vurgusu bu çizginin devamı niteliğinde.

Fonzedeler için son durum

Soruşturmadaki yeni adımlar, olağanüstü tasfiyedeki fonlarda süren ödemeleri doğrudan değiştirmiyor. 30 Ekim'de başlayan 1 milyon liraya kadar ara ödemeler, SPK'nın 27 Ekim tarihli kararına göre Tera Portföy fonlarında Türkiye İş Bankası, diğer portföy şirketlerinin fonlarında Ziraat Bankası üzerinden sürüyor; tüm ödemelerin kasım ortasına kadar hesaplara geçmesi hedefleniyor. Fon Koordinasyon Kurulu kararlarıyla olağanüstü tasfiyedeki fon sayısı 131'den 38'e indi; 23 Ekim itibarıyla 93 fonda 71 bin 899 hesaba 68 milyar lira ödeme yapılmıştı. 1 milyon liranın üzerindeki alacaklar ise tasfiye süreci ve TMSF'de toplanan iadelerle birlikte ilerleyen dönemde ödenecek. Yatırımcıların SPK, TMSF ve ilgili bankaların resmî duyurularını takip etmesi, "alacağınızı hızlı tahsil ederiz" türü aracılık tekliflerine itibar etmemesi öneriliyor.

Soruşturmanın tüm aşamalarını, rakamları ve gün gün gelişmeleri Fon soruşturması dosyası sayfamızda bir arada bulabilirsiniz.