Avrupa'da marketlerin soğutma sistemlerine siber saldırı alarmı: Belçika'da Delhaize'ın 40 mağazasında sıcaklık 15 dereceye çıktı, olay 7 ülkeye yayıldı

Belçika basınının aktardığına göre Delhaize, 2 Kasım Pazartesi sabahı saat 04.00 civarında mağazalarındaki soğutma sistemlerinde ani sıcaklık artışları tespit etti. Normalde 0-4 derece arasında tutulması gereken soğutuculardaki sıcaklık kısa sürede 15 dereceye kadar çıktı. Gıda güvenliği kuralları gereği soğuk zinciri bozulan ürünler satıştan kaldırıldı; bazı mağazalar et, süt ürünleri ve dondurulmuş gıda reyonlarını geçici olarak kapattı.

Üretici: Cihazlar uzaktan buz çözme moduna alındı

Delhaize olayı "bilişim kaynaklı bir sorun" olarak tanımlarken, mağazalardaki soğutma sistemlerini sağlayan Sabcobel firmasından farklı bir açıklama geldi. Firmanın genel müdürü, soğutucuların evaporatörlerinin uzaktan buz çözme (defrost) moduna geçirildiğini, bu nedenle cihazların soğutmayı bırakıp ısınmaya başladığını belirterek yaşananın bir siber saldırı olduğunu söyledi. Soğutma sistemlerinin uzaktan izlenmesini ve yönetilmesini sağlayan bağlantılı yazılımlar, son yıllarda market zincirlerinde enerji tasarrufu ve arıza takibi için yaygın olarak kullanılıyor.

Carrefour, Intermarché ve Spar da etkilendi

Haberlere göre sorun yalnızca Delhaize ile sınırlı kalmadı. Carrefour'un 15 mağazasında, Intermarché'nin yaklaşık 15 mağazasında, Colruyt grubunun işlettiği 5 Spar mağazasında ve bir IKEA şubesinde de benzer aksaklıklar yaşandığı bildirildi. Böylece Belçika'da etkilenen mağaza sayısının en az 76'ya ulaştığı belirtiliyor. Belçika'nın ulusal siber güvenlik merkezi olayı yakından takip ettiğini açıkladı.

Saldırı Avrupa'nın farklı ülkelerine yayıldı

Benzer olaylar aynı gün Lüksemburg, İsveç, İrlanda, Hollanda, Estonya ve Finlandiya'daki marketlerden de bildirildi. İsveç ve Estonya'dan gelen haberlerde bazı dondurucularda sıcaklığın çok daha yüksek seviyelere çıktığı aktarıldı. İsveç'in siber güvenlik kurumu da durumu izlediğini duyurdu. Olayların aynı yazılım ya da hizmet sağlayıcı üzerinden mi gerçekleştiği henüz netlik kazanmadı; saldırıyı üstlenen bir grup da çıkmadı.

Fransa'da yüzlerce market hedef alınmıştı

Avrupa'da market soğutma sistemlerine yönelik ilk büyük saldırı geçen ay Fransa'da yaşanmıştı. Ekim ayının ortasında Fransa'daki yüzlerce süpermarketin soğutma sistemleri uzaktan devre dışı bırakılmış, dondurulmuş ürünler çözülmüş ve tonlarca gıda imha edilmek zorunda kalınmıştı. Fransa'daki etkilenen mağaza sayısına ilişkin rakamlar 150 ile 700 arasında değişiyordu. Uzmanlar, Belçika ve diğer ülkelerde görülen yeni olayların Fransa'daki saldırıyla benzerlik taşıdığına dikkat çekiyor.

Türkiye için risk var mı?

Türkiye'de de büyük market zincirleri, enerji verimliliği ve arıza takibi için uzaktan izlenebilen soğutma sistemleri kullanıyor. Siber güvenlik uzmanları, internete bağlı endüstriyel cihazların güçlü parolalar, güncel yazılımlar ve ayrı ağlarla korunması gerektiğini, uzaktan erişimin yalnızca gerekli kişilere açılmasını öneriyor. Türkiye'de bu tür bir olay bildirilmedi.

Tüketici ne yapmalı?

• Soğuk zincir ürünlerinde (et, süt, dondurulmuş gıda) ambalajın şişkin, ıslak ya da çözülmüş olup olmadığına bakın.
• Dondurulmuş üründe buz kristali ya da şekil bozukluğu varsa ürün çözülüp yeniden dondurulmuş olabilir.
• Şüpheli ürünü tüketmeyin, fişinizle birlikte mağazaya iade edin.

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)