Akkuyu NGS'de kritik takvim: İlk reaktörde fiziksel başlatma aralığın ikinci yarısında planlanıyor

Moskova'da düzenlenen Rusya Enerji Haftası kapsamında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, Akkuyu'daki çalışmaların belirlenen takvime uygun ilerlediğini söyledi. Likhachev'in açıklamasına göre birinci reaktörde fiziksel başlatma sürecinin aralık ayının ikinci yarısında gerçekleştirilmesi planlanıyor. Rosatom'un hedefi, 2026 yılı sona ermeden ilk ünitenin inşaat safhasından devreye alma safhasına geçirilmesi.

"Fiziksel başlatma" ne anlama geliyor?

Nükleer santrallerde fiziksel başlatma, reaktörün elektrik üretmeye başlamasından önceki en önemli teknik aşamalardan biri. Bu süreçte reaktör çekirdeğine yakıt yüklenir ve ilk kontrollü, kendi kendini sürdüren zincirleme reaksiyon oluşturulur.

Bu nedenle aralıkta planlanan işlem, Akkuyu'nun ticari elektrik üretimine başladığı anlamına gelmiyor. Fiziksel başlatmanın ardından çeşitli testler, güç yükseltme aşamaları ve şebekeye bağlantı süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.

4 reaktörlü dev proje

Mersin'in Gülnar ilçesinde inşa edilen Akkuyu NGS, her biri yaklaşık 1.200 megavat kapasiteli dört VVER-1200 tipi reaktörden oluşuyor. Dört ünitenin tamamı faaliyete geçtiğinde santralin toplam kurulu gücünün yaklaşık 4 bin 800 megavata ulaşması planlanıyor.

Türkiye ile Rusya arasında Akkuyu projesine ilişkin hükümetler arası anlaşma 2010 yılında imzalanmış, birinci ünitenin ana inşaat çalışmaları 2018'de başlamıştı. Projenin takviminde tedarik zinciri ve finansman gibi başlıklar nedeniyle daha önce değişiklikler yaşanmıştı.

Türk yatırımcılara yeni seçenekler

Likhachev'in açıklamalarında dikkat çeken bir diğer başlık, Akkuyu'ya Türk yatırımcıların katılımı oldu. Rosatom Genel Müdürü, Türk yatırımcılarla çalışmaya yönelik farklı seçenekler hazırlandığını ve bunların Türkiye tarafıyla görüşüldüğünü belirtti.

Rosatom halen projenin ana yatırımcısı ve sahibi konumunda bulunuyor. Daha önce projenin yüzde 49'a kadar bir payının Türk ortaklara açılabilmesine imkân tanıyan modelin değerlendirildiği kamuoyuna yansımıştı.

Gözler aralığın ikinci yarısında

Fiziksel başlatmanın planlanan tarihte gerçekleşmesi hâlinde Akkuyu, uzun süredir beklenen en kritik teknik eşiklerden birini geçmiş olacak. Bundan sonraki aşamada gözler reaktörün şebekeye bağlanacağı ve elektrik üretimine başlanacağı tarihe çevrilecek. Rosatom'un son açıklaması, 2026'nın son haftalarının Türkiye'nin nükleer enerji programı açısından belirleyici bir dönem olacağını gösteriyor.