Akbelen köylülerinden COP31 liderlerine çağrı: "Antalya'da kalmayın, kömür madeninin yıkımını yerinde görün"

"Liderler gelsin, kendi gözleriyle görsün"

Reuters'ın 8 Kasım'da yayımladığı habere göre, Milas'a bağlı İkizköy'de yaşayan Nejla Işık ve komşuları, COP31'e katılan hükümet temsilcilerinin konferans salonlarında kalmak yerine Akbelen'e gelmesini istiyor. Işık, evinin onlarca yıldır genişleyen bir linyit madeninin yalnızca birkaç yüz metre gerisinde kaldığını anlattı. Köylüler, maden faaliyetlerinin ormanı yok ettiğini, zeytinlikleri, tarım arazilerini ve köy yaşamını tehdit ettiğini söylüyor.

Akbelen, 2021'den bu yana Türkiye'deki çevre mücadelesinin simgelerinden biri hâline geldi. Köylüler ve çevre örgütleri, ormanın kesilmesine karşı uzun süredir nöbet tutuyor. Gerilim, 2023'te ağaç kesimlerinin yeniden başlamasıyla tırmanmıştı. O dönem köylülerin ağaç kesimine karşı direnişi ve jandarmanın müdahalesi ulusal gündeme oturmuş, Akbelen meclis kürsüsüne kadar taşınmıştı. Köylüler, madenin genişlemesiyle birlikte su kaynaklarının da azaldığını ve hava kirliliğinin arttığını söylüyor.

Kömür Türkiye'nin en büyük elektrik kaynağı

Enerji düşünce kuruluşu Ember'in verilerine göre kömür, geçen yıl Türkiye'nin en büyük elektrik kaynağı oldu ve ülkedeki elektrik üretiminin yüzde 34'ünü sağladı. Akbelen'deki madenler, Yeniköy ve Kemerköy termik santrallerine kömür sağlıyor. İşletmeci şirketin internet sitesindeki bilgilere göre bu santraller Türkiye'nin elektrik üretiminin yüzde 2'sinden biraz fazlasını karşılıyor.

Reuters'ın aktardığına göre Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, madenlerde binlerce kişinin çalıştığını, bu nedenle temiz enerjiye geçişin kolay olmayacağını söylemişti. Hükümet, Türkiye'nin yenilenebilir enerji kapasitesini artırdığını ve enerji arz güvenliği için yerli kaynakların önemli olduğunu vurguluyor.

Gözaltı ve yargılama tartışması

İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), ekim ayında yayımladığı raporda Türk makamlarının Akbelen'de ve ülkenin başka bölgelerinde çevre eylemcilerini keyfî biçimde gözaltına aldığını ve yargıladığını öne sürmüştü. Köylüler, ormana girmek isteyen göstericilere güvenlik güçlerinin tazyikli su ve biber gazıyla müdahale ettiğini anlatıyor. Hükümet ise polisin yalnızca yasa dışı ya da kamu düzenini tehdit eden gösterilere müdahale ettiğini savunuyor.

Hukuk mücadelesi: Danıştay kararı

Akbelen'deki hukuk süreci de sürüyor. Danıştay 6. Dairesi ekim ayında, Akbelen Ormanı çevresindeki 679 parseli kapsayan acele kamulaştırma kararının hukuka uygun olduğuna hükmetmiş ve açılan davaları reddetmişti. Kararda elektrik arz güvenliği ve santrallerin faaliyetini sürdürmesi gerekçe gösterilmişti. Ayrıntılar Akbelen Danıştay kararı haberimizde.

COP31 Antalya'da

Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen BM İklim Değişikliği Konferansı (COP31), 20 Kasım'a kadar sürecek. Konferansın ana başlıkları arasında fosil yakıtlardan temiz enerjiye geçiş, iklim finansmanı ve iklim değişikliğine uyum yer alıyor. Akbelen köylülerinin çağrısı, kömürün Türkiye'nin enerji politikasındaki yerini konferans gündemine taşımayı amaçlıyor. Ev sahibi Türkiye, konferans sürecinde kendi iklim hedeflerini ve 2053 net sıfır emisyon taahhüdünü de öne çıkarıyor. Konferans boyunca çevre örgütlerinin Antalya'da da çeşitli etkinlikler düzenlemesi bekleniyor.