Zelenskiy İstanbul'da: Erdoğan ile Dolmabahçe'de görüştü; gündemde Karadeniz güvenliği ve Rusya-Ukrayna savaşı var

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın davetine icabet ederek 31 Ekim Cumartesi günü İstanbul'a geldi. Havalimanında Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve diğer yetkililer tarafından karşılanan Zelenskiy, buradan Dolmabahçe Çalışma Ofisi'ne geçti. Erdoğan, Ukraynalı mevkidaşını resmî törenle karşıladı.

İki liderin görüşmesinin saat 16.30'da başlaması planlanmıştı. Liderler önce baş başa görüştü. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran'ın açıklamasına göre görüşmede Türkiye ile Ukrayna arasındaki ikili iş birliği, Rusya-Ukrayna savaşı ve Karadeniz'deki güvenlik durumu ele alındı.

Zelenskiy ne dedi?

Zelenskiy, görüşme öncesinde yaptığı paylaşımlarda Karadeniz'deki deniz taşımacılığına ilişkin konuların gündemin önemli başlıklarından biri olduğunu söyledi. Ukraynalı lider, Türkiye ile ikili ortaklığın güçlendirilmesi ve somut diplomatik fırsatlar üzerinde çalıştıklarını belirtti. Zelenskiy ayrıca İstanbul'da Fener Rum Patriği Bartholomeos ile de bir görüşme yapmayı planladığını açıkladı. Görüşmenin ardından iki liderin ortak basın toplantısı düzenlemesi bekleniyordu; basın toplantısında yapılacak açıklamalar haberimize eklenecek.

Karadeniz neden gündemde?

Karadeniz, hem Türkiye hem de bölge ülkeleri için ticaret ve güvenlik açısından kritik önemde. Türkiye, Boğazlar üzerindeki yetkisini düzenleyen 1936 tarihli Montrö Sözleşmesi'ni savaşın başından bu yana uyguluyor ve savaşan tarafların savaş gemilerinin Boğazlar'dan geçişini kısıtlıyor. Karadeniz'de ticari gemilerin güvenli geçişi, tahıl ve diğer ürünlerin dünya pazarına ulaşması açısından da önem taşıyor. Bölgedeki gemilere yönelik saldırılar ve deniz mayınları, sigorta maliyetlerini ve navlun fiyatlarını da etkiliyor.

Türkiye'nin arabuluculuk geçmişi

Türkiye, Rusya-Ukrayna savaşının başından bu yana iki tarafla da diyalog kanallarını açık tutan ülkelerden biri oldu. Mart 2022'de Rus ve Ukraynalı heyetler İstanbul'da bir araya gelmiş, Temmuz 2022'de ise Türkiye ve Birleşmiş Milletler'in aracılığıyla Karadeniz Tahıl Girişimi imzalanmıştı. Girişim, Temmuz 2023'te sona erene kadar Ukrayna limanlarından milyonlarca ton tahılın ihraç edilmesini sağlamıştı.

2025 yılında da Rusya ve Ukrayna heyetleri İstanbul'da doğrudan görüşmeler yaptı. Bu görüşmelerin ardından iki taraf arasında esir takasları gerçekleştirildi. Türkiye, o dönemde de görüşmelere ev sahipliği yaparak tarafları bir araya getiren ülke oldu.

Son dönemdeki diplomatik trafik

Zelenskiy'in İstanbul ziyareti, savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik temasların yoğunlaştığı bir döneme denk geliyor. ABD Başkanı Donald Trump, bu hafta Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Zelenskiy ile bir görüşmenin yakında ayarlanacağını söylemiş, ancak tarih ve yer açıklamamıştı. Bu konudaki ayrıntılar Trump'ın açıklamaları haberimizde yer alıyor.

Rusya ve Ukrayna'nın savaşın sona erdirilmesine ilişkin koşulları konusunda tarafların resmî açıklamaları farklılığını koruyor. Moskova, olası bir anlaşmanın sahadaki durumu ve kendi güvenlik kaygılarını dikkate alması gerektiğini vurgularken, Kiev toprak bütünlüğü ve güvenlik garantileri talebini öne çıkarıyor. Türkiye ise her iki tarafla da temasını sürdürerek kalıcı bir ateşkes ve barış için arabuluculuk yapmaya hazır olduğunu birçok kez açıkladı.

Erdoğan ile Zelenskiy'in görüşmesinin ardından yapılacak açıklamalar ve olası yeni adımlar, Türkiye'nin bu süreçteki rolü açısından yakından izleniyor.